KTMMOB’den COP31’de enerji mesajı: Yenilenebilir enerji için büyük bir şebekeye bağlanmamız şart

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) ve bağlı Odalar, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da “İklim Değişikliği Çağında Enerji Dönüşümü ve Planlama” başlıklı panel düzenledi.

Enerji ve Ulaşım Hub’ında gerçekleştirilen panelde, iklim değişikliğiyle mücadelede enerji dönüşümü, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, sürdürülebilir kent planlaması ve Doğu Akdeniz’de bölgesel iş birliğinin önemi ele alındı.

KTMMOB Genel Saymanı Doç. Dr. Nevter Zafer Cömert’in moderatörlüğünü üstlendiği panelde, KTMMOB Enerji Komitesi üyeleri Prof. Dr. Murat Fahrioğlu ve Elektrik ve Elektronik Mühendisi Yusuf Avcıoğlu, Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz, Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik ve EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya sunum yaptı.

ELEKTRİK ŞEBEKELERİNİN BAĞLANMASI VURGUSU

Prof. Dr. Murat Fahrioğlu, elektrik enerjisi üretiminde sürdürülebilirliğin sağlanması ve yenilenebilir enerji kullanımının artırılması için elektrik şebekelerinin birbirine bağlanmasının önemine dikkat çekti.

Şebekelerin birbirine bağlanmasının yenilenebilir enerji kaynaklarının daha yüksek oranda sisteme dahil edilmesini kolaylaştırdığını belirten Fahrioğlu, Kıbrıs’ın yenilenebilir enerji kapasitesini artırabilmesi için büyük bir elektrik şebekesine bağlanması gerektiğini ifade etti. Fahrioğlu, Türkiye ile kurulacak bağlantının hem mesafe hem de maliyet açısından en mantıklı seçenek olduğunu savundu.

DOĞU AKDENİZ'DE ORTAK ALTYAPI ÇAĞRISI

Yusuf Avcıoğlu ise Doğu Akdeniz’de bölgesel iş birliğinin yalnızca elektrik altyapısıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti. Elektrik, doğal gaz, veri ve iletişim hatları ile su altyapısının bütünleşik bir planlama anlayışıyla ele alınmasının önemini vurgulayan Avcıoğlu, ortak altyapı projelerinin kaynak verimliliği ve ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sağlayacağını kaydetti.

Avcıoğlu, aynı adayı, denizi ve iklim risklerini paylaşan toplumların ortak kaynak yönetimiyle daha temiz, güvenli ve düşük maliyetli bir gelecek oluşturabileceğini belirterek, “İklim krizi sınır tanımıyor. Kıbrıs'ta elektrik, doğal gaz, veri ve su, gerilimin değil iş birliğinin konusu olabilir” dedi.

ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE ÇALIŞANLAR DA GÖZETİLMELİ

EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya, enerji dönüşümünün yalnızca üretim teknolojilerinin değiştirilmesinden ibaret olmadığını, çalışanları, ekonomiyi ve toplumsal yaşamı da kapsaması gerektiğini ifade etti.

Güneş enerjisi üretimindeki artışın elektrik şebekesi üzerindeki etkilerine ve enerji arz güvenliği için gerekli yedek kapasiteye değinen Gürkaya, fosil yakıtlardan daha düşük karbon salımlı enerji kaynaklarına geçişin aşamalı planlanması gerektiğini söyledi. Mevcut enerji çalışanlarının bilgi ve deneyimlerinin korunması, yeni teknolojilere uyum için eğitim verilmesi ve dönüşümün ekonomik kazanımlarının toplumun farklı kesimlerine yansıtılması gerektiğini kaydetti.

Gürkaya ayrıca, Kıbrıs'ın kuzeyinde ve güneyinde mevcut olan sendikal diyaloğun Doğu Akdeniz'deki ada toplumlarını kapsayacak bölgesel bir iş birliğine dönüştürülmesinin önemine işaret etti.

SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT PLANLAMASINA DİKKAT ÇEKTİ

Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz, iklim değişikliğiyle mücadelede insan, çevre ve ekonomi unsurlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Ada ülkelerindeki sınırlı arazi kaynaklarının doğru kullanılmasının önemine değinen Ramiz, ormanların, tarım arazilerinin ve sulak alanların yapılaşma baskısından korunması gerektiğini söyledi. Kentlerde sosyal hizmetlere ve günlük ihtiyaçlara erişimin kolaylaştırılması, özel araç kullanımının azaltılması ve ulaşım kaynaklı karbon salımının düşürülmesi gerektiğini ifade eden Ramiz, enerji ve ulaşım altyapısının ülkenin taşıma kapasitesine uygun planlanmasının sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığını kaydetti.

ENERJİ DEPOLAMA SİSTEMLERİNE İHTİYAÇ VAR

Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik de yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, geri dönüşüm ve atık yönetimi alanlarında ilerleme sağlanabilmesi için teknik ve finansal kısıtlamaların doğru belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Kuzey ve Güney Kıbrıs'ın tarihsel olarak ağır akaryakıta dayalı termik santrallere bağımlı olduğuna dikkat çeken Paralik, adanın izole elektrik şebekesinin yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme yüksek oranda dahil edilmesini zorlaştırdığını belirtti.

Paralik, güneş enerjisi potansiyelinin yüksek olmasına rağmen depolama kapasitesinin yetersizliğinin önemli bir engel oluşturduğunu ifade ederek, ileri şebeke yönetim sistemleri ve esnek enerji depolama çözümlerine ihtiyaç duyulduğunu, büyük ölçekli batarya enerji depolama sistemlerinin kurulmasının teknik bir zorunluluk haline geldiğini kaydetti.

ÇÖZÜM İÇİN DİSİPLİNLER ARASI İŞ BİRLİĞİ

Panelin moderatörü Nevter Zafer Cömert ise enerji dönüşümü ve kentsel planlamanın iklim değişikliği üzerindeki etkilerine değinerek, Doğu Akdeniz'deki ada ülkelerinin jeopolitik konumları nedeniyle taşıdığı öneme dikkat çekti.

Enerji konularının artık tek bir uzmanlık alanıyla sınırlı olmadığını belirten Cömert, iklim değişikliği gibi sorunlara çözüm üretilebilmesi için farklı disiplinlerin birlikte çalışması ve bölgesel iş birliklerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Panelin sonunda Nevter Zafer Cömert’e ve sunumlarıyla katkı koyan panelistlere sertifikaları takdim edildi.