Ekinci’den Üstel’e bedelli askerlik tepkisi: Parası olmayan genç geleceğiyle mi ödeyecek?

Toplumcu Demokrasi Partisi Genel Sekreteri Redif Ekinci, kamuoyuna sundukları üretim ve girişimcilik temelli askerlik önerisinin ardından Başbakan Ünal Üstel’in “koşulsuz bedelli askerlik” açıklaması yapmasına dikkat çekti. Ekinci, “Biz gençlerin yeteneğini ve emeğini ülkeye kazandıracak bir model önerdik. Üstel’in açıklamasında ise ödeme gücü olmayan gencin geleceği hâlâ yanıtsız. Parası olan bedel ödeyecek, olmayan geleceğiyle mi ödeyecek?” dedi.

Ekinci’nin açıklaması şöyle:

"Önce biz, askerlik sisteminin gençlerimizin eğitim ve çalışma hayatında yarattığı sorunları gündeme taşıdık. Gençlerin yıllarını, ailelerin birikimlerini tüketen erteleme döngüsüne karşı üretimi, girişimciliği ve fırsat eşitliğini esas alan önerimizi kamuoyuyla paylaştık.

Önerimizin ardından Sayın Üstel de aynı soruna işaret ederek “koşulsuz bedelli askerlik” açıklamasını yaptı. Şimdi çıkıp muhalefetin gençlere yönelik projesini soruyor.

Sayın Üstel, önerimiz ortadadır. Bu tartışmaya hangi çözümle katkı koyduğumuz da bellidir. Önerilerimizden yararlanabilirsiniz; ancak onların özündeki fırsat eşitliğini görmezden gelemezsiniz.

Biz üretim dedik, siz bedel dediniz. Bizim önerimizin merkezinde gencin yeteneği, emeği ve ülkeye sağlayacağı katkı var. Sizin önerinizde ödeme gücü olmayan gencin önüne hangi yol açılıyor?

'KOŞULSUZ DİYORSUNUZ; PARASI OLMAYAN GENÇ NE YAPACAK?'

Eğitim ve yurt dışında çalışma ya da yerleşiklik şartlarını kaldıracağınızı, asker kaçağı ve bakaya durumundaki yurttaşları da kapsama alacağınızı açıkladınız. Ancak kapsamı genişletmek, herkesin bu imkândan yararlanabilmesini kendiliğinden sağlamaz.

Bedelli askerlik ücreti ne kadar olacak? Hangi ölçütlerle belirlenecek? Taksit imkânı tanınacak mı? Dar gelirli gençler için nasıl bir düzenleme yapılacak? Hizmet süresi ne olacak? Uygulama kalıcı mı olacak? Askerliğine başlamış gençlerin durumu nasıl değerlendirilecek?

Gençlerin hayat planlarını etkileyecek düzenlemenin metnini, mali koşullarını ve uygulama esaslarını açıklayın. Gençlerin beklentilerini seçim sonrasına bağlayıp temel soruları yanıtsız bırakamazsınız.

'GENÇLERİN EMEĞİNİ ÜLKENİN GELECEĞİNE KAZANDIRALIM'

Güney Kore örneğini bu nedenle tartışmaya açtık. Belirli niteliklere sahip yükümlülerin yetkilendirilmiş araştırma kurumlarında ve sanayi işletmelerinde görev yaparak hizmetlerini yerine getirebildiği bu deneyimden, ülkemizin ihtiyaçlarına uygun bir model geliştirmek için yararlanabiliriz.

Önerimiz açıktır: Üretim ve teknoloji odaklı hizmet modelinde gençler temel askerlik eğitimlerini tamamlasın; ardından açık ölçütlerle, kamu denetimi altında iş kursun, araştırma yapsın, teknoloji geliştirsin ve istihdam yaratsın. Ülkeye sağladıkları katkı, vatan hizmeti kapsamında değerlendirilsin.

Devlet eğitim, başlangıç finansmanı ve rehberlik sağlasın. Ailelerin birikimi çocuklarının kuracağı işe sermaye olabilsin. Birikimi bulunmayan ailelerin çocukları da kamusal destekle aynı fırsata erişebilsin.

Askerlik sisteminin yarattığı sorunları kabul etmenizi olumlu karşılıyoruz. Şimdi bu kabulü, bütün gençlere adil fırsatlar sunacak çözümlerle tamamlamalıyız.

'VİCDANİ RET HAKKI DA TANINMALIDIR'

TDP programı, vicdani reddi düşünce ve vicdan özgürlüğü çerçevesinde ele alır; askerlik hizmetine vicdani gerekçelerle karşı çıkan yurttaşlar için cezalandırma amacı taşımayan sivil hizmet seçeneklerini savunur.

Bu kapsamda hizmet bütünüyle sivil nitelikte olmalı; hakkın kullanılması para ödeme veya askerî eğitim şartına bağlanmamalıdır. İnsanların vicdani tercihleri nedeniyle cezalandırılmadığı, topluma sivil alanlarda katkı sunabildiği bir düzen kurulmalıdır.

Bedelli askerliği gündeme getirmeniz, vicdani ret hakkının tanınması sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu konuda da tutumunuzu açıklayın.

'EĞİTİMDE DE AİLELERİN CÜZDANI BELİRLEYİCİ OLAMAZ'

Fırsat eşitliği eğitimde de sağlanmalıdır. KKTC vatandaşlarına, devletin şeffaf değerlendirmesi ve doğru yönlendirmesiyle ücretsiz eğitim imkânı sunulmalıdır. Gençlerin ilgi ve yetenekleriyle ülkenin ihtiyaçlarını buluşturan bir planlama yapılmalıdır.

Bir gencin okuyabilmesi, meslek edinebilmesi ve ülkesinde gelecek kurabilmesi ailesinin ödeme gücüne mahkûm edilemez.

Sayın Üstel, önerilerimizle açtığımız tartışmayı ilerletmek istiyorsanız önce bu sorulara yanıt verin. Gençlerin geleceğine ilişkin bir çözümün değeri, imkânı en sınırlı gence ne sunduğuyla ölçülür.

Siz boş verin atıp tutmayı. Biz bu sorunları da çözümlerimizi de topluma tek tek anlatacağız. Anlata anlata, kabul ettire ettire hayata geçireceğiz.

Siz nasıl olsa gideceksiniz."