Amerikan medyası Donald Trump'ın İran'a verdiği "tavizleri" eleştiriyor

ABD’deki çeşitli medya kuruluşları, Ortadoğu’daki savaşı sona erdiren mutabakat kapsamında Başkan Donald Trump’ın İran’a taviz verdiği yönünde sert eleştiriler yöneltti. Şarku’l Avsatın AFP’nin aktardığına göre değerlendirmelerde, anlaşmanın Washington’un savaşın başında açıkladığı hedeflerden geri adım içerdiği ve Tahran’a önemli siyasi ve ekonomik kazanımlar sağladığı ifade edildi.

Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşı sonlandıran mutabakat muhtırasını uzaktan imzaladı. Söz konusu savaşın Ortadoğu’yu sarstığı ve küresel ekonomide geniş çaplı dalgalanmalara yol açtığı belirtildi.

ABD’ye dönen Trump hem savaşa karşı çıkanlardan hem de destekleyenlerden gelen eleştirilerle karşı karşıya kaldı.

Cumhuriyetçilere yakınlığıyla bilinen Fox News bile, anlaşmayı eleştirenlere geniş yer ayırarak, mutabakatın İran’a “nükleer programını sökmeye zorlanmadan büyük mali kazanımlar sağladığını” savundu.

Mutabakatın yalnızca geçici bir adım olduğu, bugün İsviçre’de İran nükleer programı ve yaptırımlar üzerine ayrıntılı müzakerelerin başlayacağı aktarıldı. ABD’nin, İran’ın gizli bir nükleer silah programı geliştirmiş olabileceğine dair şüphelerini sürdürdüğü belirtildi.

Anlaşmanın bir maddesine göre ABD’nin, bölgesel ortaklarla birlikte İran ile nihai bir nükleer anlaşmaya varılması halinde 300 milyar dolarlık yeniden inşa ve ekonomik kalkınma fonunun oluşturulmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Trump’a yakın çevreden gelen açıklamalar Fox News’un yaklaşımını değiştirmedi. Kanal, Beyaz Saray’ın mutabakatı “tarihi bir başarı” olarak sunduğunu, ancak eleştirmenlerin bunun İran’a verilen tavizlerin karşılığının çok üzerinde olduğunu savunduğunu aktardı.

Sol eğilimli MSNBC ise Beyaz Saray’ın, savaş öncesi hedeflere ulaşmadan ateşkesi uzattığını ve İran’a “büyük mali tavizler” verildiğini ileri sürdü. Kanal, yönetimin farklı bir anlatı oluşturmaya çalıştığını, ancak Trump’ın “İran tarafından yanıltıldığını” iddia etti.

Wall Street Journal, mutabakatı Trump’ın ikinci dönemindeki “en büyük dış politika riski” olarak nitelendirerek, İran’a yönelik sert çizgiyi savunan kesimlerin anlaşmaya karşı çıkacağını yazdı. Gazete ayrıca imza töreninde yaşanan karışıklıklara dikkat çekerek, Trump’ın belgeyi ikinci kez imzalamasının bazı danışmanlarını şaşırttığını ifade etti.

New York Times ise İran’ın bu süreçten “kutlama yapacak çok şeye sahip olarak çıkabileceğini” yazdı ve anlaşmanın “teslimiyet belgesi gibi görünmediğini” değerlendirdi. Gazete, İran’ın ekonomik krizleri bir baskı aracı olarak kullanmayı başardığını ve savaşın ardından ABD’nin öngördüğü rejim değişikliği senaryosunun gerçekleşmediğini ifade etti.

Haberde, İran’ın nükleer kapasiteye sahip olma eşiğinde uzun süredir bulunduğu ancak bu eşiği aşmadığı hatırlatılarak, savaş sonrası yeni stratejik hesapların gündeme gelebileceği uyarısı yapıldı.

Amerikan Ulusal Kamu Radyosu (NPR) ise savaşın insani maliyetine odaklanarak, güçlü bir ordu ile stratejik kapasitesi yüksek daha zayıf bir rakibin karşı karşıya geldiği bir çatışma tablosu çizdi.