Kamerun’da Cumhurbaşkanı Biya'nın 54 gündür yurt dışında olması yönetim tartışmalarını artırdı

Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Biya, eşi Chantal Biya ve beraberindeki resmi heyetle 7 Haziran’da başkent Yaounde’den ayrılarak Avrupa’ya gitti.

Ziyaretin kısa süreli olacağı belirtilmesine rağmen dönüş tarihine ilişkin şimdiye kadar herhangi bir açıklama yapılmadı.

Biya’nın İsviçre’nin Cenevre kentinde olduğuna ilişkin haberler, Kamerun ve uluslararası basında geniş yer alırken resmi makamlar, Biya'nın bulunduğu ülkeyi açıklamadı.

Hükümetten yapılan açıklamalarda Biya’nın "Avrupa’da özel ziyaret" gerçekleştirdiği belirtilirken Cumhurbaşkanı'nın Cenevre’de bulunduğu bilgisi resmi makamlarca doğrulanmadı.

Cumhurbaşkanı'nın 54 gündür ülkeye dönmemesi, sağlık durumuna ilişkin iddiaların da yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Hükümet, daha önce Biya’nın tedavi gördüğüne ilişkin haberleri yalanlayarak Cumhurbaşkanı'nın yurt dışındayken de devlet işlerini yürüttüğünü açıklamıştı ancak Biya’nın ne zaman ülkeye döneceği veya kamuoyu önüne çıkacağı konusunda resmi takvim paylaşılmadı.

Cumhurbaşkanı'nın sağlık durumuna ilişkin doğrulanmış herhangi bir teşhis ya da hastanede tedavi gördüğünü ortaya koyan resmi açıklama da bulunmuyor.

Muhalefetteki Kamerun Demokratik Birliği (UDC), Cumhurbaşkanı'nın uzun süren yurt dışı ziyareti sırasında devlet yönetiminin işleyişine ilişkin kamuoyuna açıklama yapılmasını istedi.

Kamerun Değişim Cephesi (FCC) Genel Başkanı Jean Michel Nintcheu ise Anayasa Mahkemesine çağrıda bulunarak cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığının ilan edilmesini istedi.

Ancak anayasal prosedür uyarınca böyle bir karar alınabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın görevini kalıcı olarak yerine getiremediğinin yetkili kurumlarca tespit edilmesi gerekiyor.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCILIĞI MAKAMI YENİDEN OLUŞTURULDU

Kamerun Parlamentosu, 4 Nisan 2026’da kabul edilen anayasa değişikliğiyle, 1972’de kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını yeniden oluşturdu.

Yeni anayasaya göre, cumhurbaşkanı tarafından atanacak cumhurbaşkanı yardımcısı, devlet başkanının ölmesi, istifa etmesi veya görevini kalıcı olarak yerine getirememesi durumunda görev süresinin kalan bölümünü tamamlayacak.

Ancak anayasa değişikliği yürürlüğe girmesine rağmen bu göreve henüz herhangi bir atama yapılmadı.

Muhalefet, düzenlemenin cumhurbaşkanına halefini belirleme imkanı tanıdığı gerekçesiyle değişikliği eleştirirken iktidar kanadı, bunun devlet yönetiminde sürekliliği sağlamayı amaçladığını savunuyor.

BİYA’NIN 44 YILA YAKLAŞAN İKTİDARI

Kamerun’un ilk Cumhurbaşkanı Ahmadou Ahidjo’nun istifasının ardından 6 Kasım 1982’de anayasal süreç kapsamında cumhurbaşkanlığı görevini devralan Paul Biya, 44 yıldır ülkeyi yönetiyor.

Daha önce 1975-1982 yıllarında başbakan olarak görev yapan Biya, 1984, 1988, 1992, 1997, 2004, 2011, 2018 ve 2025’te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanarak görevini sürdürdü.

2008’de kabul edilen anayasa değişikliğiyle, cumhurbaşkanlığı için uygulanan dönem sınırlaması kaldırılırken bu düzenleme, Biya’nın yeniden aday olmasının önünü açtı. Biya, Ekim 2025’te yapılan son cumhurbaşkanı seçimlerini de kazanarak görev süresini uzattı.

93 yaşındaki Biya, dünyanın görevdeki en yaşlı devlet başkanı ünvanını taşımayı sürdürürken 44 yıllık iktidarıyla Afrika’nın en uzun süre görev yapan liderleri arasında yer alıyor.