Kanada–AB yakınlaşmasına Trump’tan gümrük vergisi tehdidi

ABD ile Kanada arasında devam eden ticaret gerilimi, Avrupa Birliği’nin Ottawa ile ilişkilerini daha ileriye taşıma girişimiyle yeni bir boyut kazandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Kanada için gündeme getirdiği “ortak üyelik” önerisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert tepkisiyle karşılaştı.

Von der Leyen, 16 Eylül’de Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında, Kanada ile mevcut ticaret ortaklığının ötesine geçilmesini önerdi. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin de katıldığı oturumda açıklanan girişim, Avrupa dışındaki bir ülkeyle mümkün olan en yakın ortaklığın kurulmasını hedefliyor. Agence Europe⁠

TRUMP’TAN AVRUPA’YA UYARI

Trump, Kanada’nın AB ile yakınlaşmasının niyetine göre değerlendirileceğini belirterek, girişimin ABD’ye karşı “kötü niyetle” yürütülmesi halinde Avrupa’ya ağır gümrük vergileri uygulanabileceği uyarısında bulundu. ABD Başkanı, Avrupa ile ticaretin durdurulması ihtimalini de dile getirdi.

Washington ile Ottawa arasındaki ilişkiler, gümrük vergileri ve Trump’ın Kanada’yı ABD’nin 51’inci eyaleti yapmaya yönelik söylemleri nedeniyle gerilmiş durumda. Kanada yönetimi, bu süreçte ticari ortaklıklarını çeşitlendirerek ABD’ye bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

Brüksel ise önerilen yakınlaşmayı başka bir ülkeye karşı oluşturulan bir ortaklık olarak tanımlamıyor. Von der Leyen, girişimin Avrupa ve Kanada’nın ortak gücünü artırmayı hedeflediğini belirtiyor. Planlanan iş birliği alanları arasında savunma üretimi, enerji, kritik mineraller, yapay zekâ ve siber güvenlik bulunuyor. Euronews⁠

KANADA’NIN AB ÜYELİĞİ KESİNLEŞMİŞ DEĞİL

Öneri, Kanada’nın Avrupa Birliği’ne katılması yönünde alınmış bir karar anlamına gelmiyor. AB’nin mevcut yapısında “ortak üyelik” adıyla tanımlanmış bir statü bulunmuyor.

Carney yönetimi de tam üyelik arayışında olmadığını, Avrupa ile daha güçlü bir ortaklık istediğini ifade ediyor. Yeni ilişkinin hukuki çerçevesi, taraflara getireceği haklar ve yükümlülükler henüz netleşmiş değil. Almanya ve İrlanda daha yakın ilişkilerin değerlendirilmesine açık yaklaşırken, kullanılacak statü ve tanım konusunda çekinceler bulunuyor. Associated Press⁠

GÖZLER EKİM AYINDAKİ ZİRVEDE

Yakınlaşma Ottawa açısından alternatif ortaklıkları güçlendirme fırsatı sunsa da Kanada’nın ABD ile coğrafi, ekonomik ve güvenlik bağları, bu dönüşümün sınırlarını oluşturuyor.

Tarafların, önerinin somut çerçevesini ekim ayında Montreal’de düzenlenecek AB–Kanada zirvesinde ele alması bekleniyor. Görüşmelerde siyasi yakınlaşmanın hangi alanlarda uygulanabilir anlaşmalara dönüşeceği belirleyici olacak.