BMO’dan fiber altyapı projesi için kamu yararı ve veri egemenliği uyarısı

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), hayata geçirilmesi planlanan fiber optik altyapı projesine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

BMO açıklamasında, söz konusu projenin ülkenin dijital geleceği açısından önemli bir adım olduğu belirtilerek, bu büyüklükte ve stratejik öneme sahip bir altyapı çalışmasının yalnızca “onay” ile geçiştirilmesinin kamu yararı açısından riskler barındırdığı ifade edildi.

Açıklamada, fiber altyapının yollar, limanlar ve enerji şebekeleri kadar kritik bir kamu varlığı olduğu kaydedilerek, bugün alınacak kararların önümüzdeki 20-30 yılı doğrudan etkileyeceği vurgulandı.

Mevcut protokol taslağında altyapının mülkiyetinin kime ait olacağı, diğer internet servis sağlayıcılarının eşit erişim hakkı, KKTC vatandaşlarının internet verilerinin nerede işlendiği, ada içi internet trafiğinin nasıl olacağı, yerel mühendislerin projede ne ölçüde yer alacağı ile hizmet kalitesi ve arıza sürelerine ilişkin bağlayıcı şartların net şekilde tanımlanmadığı belirtildi.

BMO, bu eksikliklerin giderilmemesi halinde “tek bir firmanın altyapıyı kontrol eder hale gelebileceği”, “fiyatların denetlenemez noktaya gelebileceği”, “vatandaşın verisinin ülke dışında analiz edilebileceği” ve “yerel mühendislik kapasitesinin gelişmeden kalabileceği” uyarısında bulundu. Açıklamada, bunun sonucunda KKTC’nin teknik olarak dışa bağımlı hale gelebileceği ifade edildi.

Fiber yatırımlarına karşı olunmadığının da vurgulandığı açıklamada, güçlü bir fiber altyapının KKTC için vazgeçilmez olduğu belirtildi.

BMO, altyapının devlet mülkiyetinde olması, tüm operatörlere eşit şekilde açılması, ada içi trafiğin ada içinde kalması, yerel mühendislerin aktif rol alması, hizmet kalitesinin yasal güvence altına alınması ile siber güvenlik ve veri egemenliğinin korunması gerektiğini kaydetti.

Açıklamada, söz konusu projenin yalnızca bir internet projesi olmadığı belirtilerek, eğitimden sağlığa, ekonomiden güvenliğe kadar her alanı etkileyecek bir “ulusal dijital altyapı” meselesi olduğu ifade edildi.

BMO, milletvekilleri, ilgili kurumlar ve kamuoyunu, protokolün teknik ve hukuki açıdan güçlendirilmesi ve devlet menfaatini koruyacak maddelerin eklenmesi için sorumluluk almaya davet etti. Açıklamada, “Bugün doğru karar verilirse, KKTC dijital çağda söz sahibi olur. Bugün eksik karar verilirse, gelecek nesiller bunun bedelini öder.” ifadelerine yer verildi.