Rekabet edebilirlik forumu başladı

İKİNCİ REKABET EDEBİLİRLİK FORUMU
KTTO BAŞKANI Günay Çerkez AÇILIŞ KONUŞMASI
Sayın Cumhurbaşkanım; Sayın Başbakanım; Sayın Bakanlarım; Sayın Büyükelçiler; Hükümetin Üst Düzey Bürokratları; TOBB Başkan Vekili; İş Dünyasının ve Akademinin Değerli Temsilcileri; Değerli Misafirler ve Basın Mensupları,

Bu yıl ikincisi düzenlenen Rekabet Edebilirlik Formuna hepiniz hoş geldiniz. Kıbrıs Türk Ticaret Odası olarak, çok seçkin konukların katılımıyla böylesine önemli ve büyük bir toplantıya ev sahipliği yapıyor olmaktan büyük mutluluk, onur ve gurur duyuyoruz.

Küreselleşme sonucunda rekabetin dünya ölçeğinde giderek daha yoğun bir şekilde hissedildiği günümüzde, ülkeler küresel piyasada daha fazla pay sahibi olmak için rekabet güçlerini artırma konusunda büyük çabalar göstermektedirler. Ülkelerin gelişmişlik, kalkınma ve refah düzeyini belirleyen en önemli unsurlardan birisi de dünya rekabetindeki yerleridir. Verimlilik ve etkinlik gibi önemli kavramları kapsayan rekabet, yaşam standardının ve sosyal refahın artışı açısından önemli bir araçtır. Rekabetin ekonomik göstergeleri, büyüme, verimlilik ve yaratılan istihdam olarak ortaya çıkmaktadır.

Dünya Ekonomik Forumu'nun hazırladığı ve ülkelerin ekonomiden sağlığa, iş yaşamından, teknoloji kullanımına kadar birçok farklı alanda verimlilik ve rekabet edebilirliklerinin küresel temelde karşılaştırıldığı Dünya Rekabet Edebilirlik Raporu, gerek iş dünyasına gerekse de ülke adına politika üretenlere karar alma süreçlerinde ve icraatlarında çok önemli fikirler vermektedir.

Bu yıl ikincisi hazırlanan Kuzey Kıbrıs Ekonomisi Rekabet Edebilirlik Raporu Kuzey Kıbrıs ekonomisinin rekabet edebilirliği hakkında önemli değerlendirme ve önerileri içermektedir. Hiç kuşku yok ki, bilimsel veriler ve anketlerle desteklenen bu Rapor, toplumun tüm kesimlerine yönelik, toplumsal verimlilik ve rekabet edebilirliğin artırılması için bir yol haritası oluşturacaktır.

Kuzey Kıbrıs ekonomisi, 2002-2006 yılları arasında, gerek Kıbrıs konusundaki gelişmelerin yarattığı olumlu algılama neticesinde artan dış talep, gerekse Türkiye ekonomisinde enflasyon ve döviz kuru gibi göstergelerin istikrara kavuşması ile yüksek oranlı bir büyüme performansı göstermiştir.

Ancak ekonomide yaşanan büyüme performansına karşın, yapısal sorunlar aşılamamıştır. Yüksek bütçe açıkları, rekabete dayalı serbest piyasa ekonomisinin tüm kural ve kurumlarıyla uygulanamayışı ve kaynak kullanmında verimsizlik gibi yapısal sorunlar yaşanmaya devam etmiştir. Bunun yanında, işletmeler üzerindeki yüksek vergi ve vergi dışı yükler, bürokrasinin yoğun ve yüksek maliyetli oluşu, işgücü maliyetlerinin yüksek oluşu ve finansman erişiminin kısıtlı ve kredi erişim maliyetlerinin yüksek oluşu da Güney Kıbrıs ve Türkiye ekonomileri arasına sıkışan Kuzey Kıbrıs ekonomisinin rekabet edebilirliğini olumuz etkilemeye devam etmiştir.

2007 yılında inşaat sektöründe başlayan talep daralması ve 2008 yılında etkileri yoğunlaşan küresel eknomik krizin de etkisiyle bu yapısal sorunlar daha da görünür hale gelmiştir. Bütün bunlar ekonominin potansiyel verimliliğine ve üretkenliğine ulaşmasını önleyerek, büyüme performansını olumsuz etkilemiştir.

Kuzey Kıbrıs ekonomisi 2009 yılını küçülerek ve negatif bir büyüme tamamlamıştır. Devlet Planlama Örgütü verilerine göre 2008 yılında sabit fiyatlarla yüzde 2,9 küçülen Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın 2009 yılında yüzde 6,1 küçülmesi beklenmektedir. Sektörel bazda bakıldığında 2009 yılında en büyük daralmanın yüzde 21 gerileme ile inşaat sektöründe görülmesi öngörülmektedir. Onu yüzde 20 daralmayla toptan ve perakende ticaret ve yüzde 15,6 ile taşocakcılığı sektörü izlemektedir. İthalatta yaşanan daralmanın etkisiyle ithalat vergilerinin ise yüzde 10,3 küçülmesi öngörülmektedir.

Tüm bu gelişmeler ışığında bu yıl hangi sırada yer almışız? Kuzey Kıbrıs ekonomisinde verimlilik artışının sağlanması ve ekonomik anlamda sürdürülebilir ve rekabet edebilir bir yapıya kavuşmak için neler yapmalıyız? Gün sonu buradan ayrılırken kendi ekonomimizin rekabet edebilirliği ve bunu etkileyen faktörler ile ilgili çok daha bilinçli olacağız.

Bu nokta da bu yılki raporu kaleme alan Doç. Dr. Mustafa Besim'in tespit, öneri ve analizleri bizler için çok önemli olacaktır.

Forum boyunca Chatham House kuralları gereği burada konuşulanlar üzerine atıf yapılamayacağını bir kez daha belirtmek isterim. Ayrıca;

Bugün aramızda bulunarak bizleri onurlandıran Sayın Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ve Sayın Başbakan Dr. Derviş Eroğlu'na; Başta Sayın Ersin Tatar ve Sn. Sunat Atun olmak üzere bizlerle her zaman yakın temas içinde olan değerli bakanlarımıza;

Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da, dünyanın dört bir yanında rekabet edebilirlik üzerine çalışarak oluşturduğu deneyimleri bizlerle yaplaşmak için aramızda olan Sayın Howard Rosen'a;

Katıldıkları için, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkan Vekili Sayın Halim Mete'ye;

Ve tabii ki Raporumuzu kaleme alan Doç. Dr. Mustafa Besim'e teşekkür ediyorum. Kendisinin bu kıymetli çalışması her türlü övgüye değerdir.

Ayrıca bugün değerli zamanlarını ayırarak bilgi ve birikimlerini bizlerle paylaşacak panelist ve siz değerli katılımcılara;

Bu projeyi başından beri destekleyen USAID'in EDGE projesine ve başta Meliha Kaymak ve Seran Tahiroğlu olmak üzere proje uzman ekibine;

Yoğun bir çalışmayla bu rapor ve formun gerçekleşmesine katkı koyan Ticaret Odası'nın özverili personeline;

Ve davetimizi kabul edip, katkı koymak için aramızda bulunan siz seçkin davetlilerimize, Kıbrıs Türk Ticaret Odası adına çok teşekkür ederim.