"Ekonomik kriz ve planlama"

Ülke ekonomisinde Annan Planı dönemi yaşanılan bolluk bitti. Başta inşaat sektörü ile akan sıcak para ve bunun yanında eğitim sektörü ve annan planı sonrası artan turizm gelirleri insanımızı belli bir rahatlığa ulaştırdı. Fakat bir rüzgar gibi gelip geçen bu döenemin yerine bizi bekleyen ve son bir yılda sık yaşanılan seçimlerden dolayı adını söyleyemediğimiz ciddi ekonomik kriz kendini hissettirmeye başladı. Hemen seçimlerden sonra devlet bütcesini denkleştirme adına yapılacak kamu reform ve ağırlıklı iç piyasayı oluşturan memurun ve emeklinin alım gücünü zayıflaycak olması ve bunun piyasaya yansıyacağını hesaplarsak. Özel işletmelerinde içinde bulunduğu bu zor dönem daha da zorlaşacak.

Sektörleri tek tek alacak olursal, inşaat sektörü can çekişmekte, gerekli kan dışardan bulunamadı. Eğitim sektörü henüz komalık değil ama bu sektör ip üstünde her an düşebilir. Turizm özellikle KTHY içine girdiği sıkıntıdan dolayı bu yılda pek parlak geçeceğe benzemiyor. Gerçi eksik planlama ve sektörün diğer sorunlarından dolayı sadece bu sene değil bu hali ile önümüzdeki 3 sene kayıp.Ülke ekonomisi için bir zaman kurtuluş yolu gösterilen . Öte yandan yağmurlara rağmen çiftci istediği ürünü alamadı. Hayvancının sorunları giderilemedi ve giderek büyüyeceğe benziyor. Esnaf ağırlıklı olarak iflasın eşiğinde. Siftah etmeden dükkan açıp kapayanlar var. Sanayici ithal mallara karşı rekabet gücünü kaybetmekte. Yeşil hat tüzüğünden de istediğini bulamadı. Üstüne üstlük denetim sorunundan dolayı kaçak esnaf ortalıkta fink atmakta, haksız rekabet yaratmakta. Bu kadar sorunun yanında en az bunlar kadar önemli devlet sorunları çözme kabiliyetini onemlı oranda kaybetmiş durumda. Hantal bürokrasi, vasıfları dusunulmeden atanan bürokratlar(istisnalar kaydeyi bozmaz) insiyatif kulanmadan korkan, yasaları doğru bilmeyen, piyasayı doğru okuyamayan, işverenin ihtiiyaç beklenti, istek ve sorunlarını anlayamayacak durumda.

Bu yapı ve düzen içerisinden çıkmak eski yöntemlerle çok zor. Burdan çıkış için ciddi bir planlama gerekmekte. Bunun için başlıca üstünde durulması gereken 8 nokta var. Kısaca bahsedecek olursak:

1- Kamu reform
Kamu herkesin kabul ettiği aşırı istihdam nedeni ile kamuda istihdam hızla durdurulmalı. Yapılacak yasal düzenleme ile eksik olan yerlere fazla olan yerlerden yatay geçişler sağlanmalı. Kamu vatandaşa hizmet eder hale sokulmalı. Hantal yapısından kurtulmalı

2- Vergi reform
Kaçak esnaf ve kaçak işgücü ile mücadele edilmeli. Vergiyi tabana yaymalı. Vergi en sağlıklı bir şekilde toplana bilmeli. Pahalılık yaratan vergiler yeniden değerlendirilmeli. Muhasebe sistemi gözden geçirilmeli ve kayıt dısı ekonomı kayıt altına alınmalı.

3- Bankacılık ve finans alanında önlemler
Toplanan mevduatların tekrar iç piyasaya plase edilmesi sağlanmalı. Vatandaşın tefeciye düşmesi engellenecek uygun krediler verilmeli.

4- Üretim planlaması ve alternatif pazarlar
Ülkenın nasıl ki turizm alanında planlamaya ihtiyacı var, nasıl ki hayvancılık ve çiftcilikte planlama var her eylem ve uretım nasıl kı once planır sonra hayata gecırılır tüm ekonomi de bu kriz ortamında planlanıp bulunacak alternatif marketlere açılmalı. Eğitim sektörü, sanayi, inşaat sektörleri gibi tüm sektörler bastan sona planlanmalı gerek devlet gerekse özel sektör yatırımları bılınclı ve ulke ıhtıyacına gore yönderilmeli.

5- Eğitim
ülke eğitimi A dan Z'ye ele alınmalı. Ciddi bir planlamaya gidilmeli, ülkenin ihtiyacı olan alanlara gençlerimiz yönlendirilmeli. Belli alanlarda yığılmalar durdurulmalı. Çünkü bu alanlardaki yığılmalardan dolayı işgücü fazlası bu sefer başka sektörde düz eleman olarak karşılığını görmekte ki eğer ayakları üzerinde duran ekonomi istersek her alanda işinin uzmanı insanlara ihtiyacımız vardır. Bu plansız durumdan dolayı harcanan zaman ve para boşa gitmekte.

6- Maliyetler
İşletmelerin girdileri çok yüksek başta elektrik olmak üzere ülke standardlarına çekilmeli, bunun yanında, kredi ve işgücü maliyetleri yüksek. Bu konularda devlet gerekli çalışmaları yapmalı.

7-Saglıklı bır yapı ıcın nufus yapımızın kontrol altına alınması sart. Egıtım saglık ve dıger altyapı yatırımlarının daha gercekcı ve saglıklı olabılmesı ulkemızde yasıyan ınsanlar acısından onemlı oldugu kadar devlet butcesınden cıkan yatırımların da daha planlı ve en ekonomık sekılde kullanımı saglar...

8- Kamuda calısanların ıkıncı ıs yapmaları ozel sektor ıcın bır dezavantaj oldugu gıbı kamuda verımlılıgın dusme sebeblerınden bırı dır. Kamu calısanlarının ıkıncı ıs yapmaları engellenebılmelı.

Bir makale ile ülke ekonomsini değerlendiremeyiz .Toplamda ulkemızden cıkan paranın en aza ındırgenmesı ve taze para gelısını de yukseltebılmemız gerekmektedır. Herseyden once problemlerımızı cozebılmek ıcın ekonomıyı bır butun olarak ele almalı ve ılgılı tum tarafların sektor temsılcılerının akademısyenlerın calısan temsılcılerının ekonomıstlerın bulusacagı bır platform olusturulmalı. Bu platform un uretecı sonucları uygulamaya koyabılmelı.Yanı toplumun herkesiminin katılacağı, sonunda sahipleneceği bir seferberlik gibi olmalı. Günün sonunda, üretime dayalı bir ekonomi kurabilmemiz için her yönü ile üreten insan tipini yaratabilmelı ona yol gosterıp tesvık etmeli.