Zorunlu emeklilik gündem; Dünyada yaş sınırı ne?

KKTC’de “zorunlu emeklilik” yaşını 60’tan 65’e yükselten yasa önerisi eleştirilere konu olurken hükümet kanadı Avrupa ve dünya ülkelerini örnek gösteriyor.

UBP Grup Başkan Vekili ve öneri sahibi Sunat Atun önceki gün, “Avrupa coğrafyasını her konuda kendimize bir gösterge, bir ölçek olarak alıyoruz. Avrupa 65 ve üzeri olduğunu gösteriyor” derken KTAMS Başkanı Güven Bengihan, hükümetin kamu çalışanlarının lehine hiçbir adım atmadığını ifade ederek sendika olarak her türlü eylem hakkını sonuna kadar kullanacaklarını açıkladı.

Öte yandan Atun, dün BRT yayınında gerek muhalefetle gerekse de sendikalarla ve iş dünyası ile de konuşmaya devam edeceklerini söyledi. Atun, düzenlemenin isteğe bağlı olarak kamu çalışanlarına 65 yaşına kadar görevde kalma imkânı tanımayı amaçladığını ifade etti.

Düzenlemenin temel amacının, çalışmaya devam etmek isteyen kamu personeline yönelik olduğunu ifade eden Atun, “Kişiler kendi tercihleri doğrultusunda ve kurumlarının onayıyla 65 yaşına kadar görevde kalabilecek” dedi.

Yasa önerisi kamuoyunda tartışma yaratırken, hükümet kanadından gelen açıklamalar tartışmayı daha da alevlendirdi.

DÜNYADA ZORUNLU EMEKLİLİK, GENEL OLARAK 65 VE ÜZERİ

Uluslararası uygulamalara bakıldığında birçok ülkede emeklilik yaşının 65 ve üzeri olduğu görülüyor.

Özellikle Avrupa’da yaşlanan nüfus ve sosyal güvenlik sistemlerindeki mali baskı nedeniyle emeklilik yaşları son yıllarda kademeli olarak yükseltildi.

Bazı ülkelerde emeklilik yaşı 67’ye kadar çıkarılırken, bazı ülkelerde ise zorunlu emeklilik yerine esnek veya kademeli emeklilik sistemi uygulanıyor.

Dünya genelinde bazı ülkelerdeki zorunlu emeklilik yaşları şöyle:

• Almanya: 67
• Fransa: 64
• İtalya: 67
• Güney Kıbrıs: 65
• İspanya: 66–67
• Birleşik Krallık: 66
• ABD: 66–67
• Kanada: 65
• Japonya: 65
• Türkiye: kademeli sistem uygulanıyor

Birçok ülkede sistem yalnızca yaşa bağlı değil; prim gün sayısı, çalışma süresi ve kademeli geçiş gibi unsurlar da emeklilik koşullarını belirliyor.

KKTC’de zorunlu emeklilik yaşının 65’e çıkarılmasını öngören düzenleme özellikle kamu çalışanları ve sendikalar tarafından eleştiriliyor.

Eleştirilerde, düzenlemenin genç istihdamını zorlaştırabileceği ve kamu sektöründe kadro sıkışıklığı yaratabileceği ifade ediliyor.

Hükümet kanadı ise sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği ve dünyadaki uygulamalar gerekçe gösterilerek düzenlemenin gerekli olduğunu savunuyor.

DÜNYADA NEDEN EMEKLİLİK YAŞI YÜKSELİYOR?

Uzmanlara göre emeklilik yaşlarının dünya genelinde yükselmesinin başlıca nedenleri şunlar:

Ortalama yaşam süresinin artması

Sosyal güvenlik sistemlerinin finansman yükü

Çalışan nüfusun azalması

Emekli nüfusun artması

Bu nedenle birçok ülkede hükümetler emeklilik yaşını kademeli olarak artıran reformlar hayata geçiriyor.

KKTC’de zorunlu emeklilik yaşının artırılması konusu önümüzdeki günlerde Meclis ve kamuoyunda daha geniş bir tartışmaya dönüşmesi beklenen başlıklar arasında yer alıyor.