IMF'den gelişmekte olan ekonomilere "banka dışı finansman" uyarısı

IMF, Küresel Finansal İstikrar Raporu'nun "Gelişmekte Olan Piyasalara Sermaye Akımları: Küresel Banka Dışı Yatırımcıların Rolü" başlıklı ikinci bölümünü yayımladı.

Raporda, gelişmekte olan piyasalara yönelik portföy akışlarının küresel finansal krizden bu yana keskin bir şekilde arttığı, bunun büyük ölçüde banka dışı finansal yatırımcılardan kaynaklandığı ve kümülatif girişlerin 2025'te 4 trilyon dolara yaklaştığı kaydedildi.

Portföy akışlarının piyasa gelişimini desteklediği ve finansman seçeneklerini genişleterek önemli fırsatlar sunduğuna işaret edilen raporda, ancak küresel risk duyarlılığındaki değişimlere karşı hassasiyeti artırma gibi riskler de taşıdığı aktarıldı.

Raporda, yatırımcı türlerine göre risk duyarlılığının farklılık gösterdiğine işaret edilerek, hedge fonları ve yatırım fonlarının küresel risk değişimlerine diğer banka dışı kurumlara kıyasla daha güçlü tepki verdiği, yatırım fonları içinde ise pasif yatırım fonları ile borsa yatırım fonlarının küresel risk duyarlılığı en yüksek olan gruplar olduğu belirtildi.

Küresel piyasa stresi dönemlerinde riske duyarlı yatırımcılara daha fazla maruz kalan ekonomilerin azalan borç ihracı ve genişleyen spreadler dahil olmak üzere daha sıkı finansal koşullarla karşı karşıya kaldığı aktarılan raporda, bunun makrofinansal istikrar üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

IMF yetkilileri tarafından kaleme alınan ilgili blog yazısında da gelişmekte olan piyasaların banka dışı sermaye çektikçe yeni zorluklarla karşılaştığı bildirildi.

Yazıda, hükümetler ve firmaların giderek artan bir şekilde banka dışı kaynaklara yöneldiği belirtilerek, banka dışı finansal yatırımcıların gelişmekte olan piyasalar için finansmana erişimi genişletse de akışların küresel risk duyarlılığındaki değişimlere karşı son derece hassas olduğu vurgulandı.

Bu eğilimin önemli faydalar sağlasa da riskleri beraberinde getirdiği belirtilen yazıda, özellikle küresel şoklar sırasında sermaye akışlarının aniden tersine dönmesine karşı daha büyük bir kırılganlık oluşturduğu ifade edildi.

Yazıda, portföy borç yükümlülüklerinin 2006'daki yüzde 9 civarındaki seviyesinden bugün gelişmekte olan piyasalarda Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) ortalama yüzde 15'ine yükseldiği bilgisine yer verildi.

Söz konusu sermayenin yüzde 80'inin yatırım fonları, hedge fonlar, emeklilik fonları ve sigorta şirketleri gibi banka dışı kurumlar tarafından sağlandığı, bu oranın 20 yıl öncesine kıyasla iki katı olduğu kaydedildi.