Asgari ücret arttı, zamlar başladı: Hayat pahalılığı maaşları eritiyor

Asgari ücret arttı, piyasada ilk zam sinyalleri geldi.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 2026 yılının ikinci asgari ücretini oy çokluğuyla, kamu çalışanlarına yansıtılan yüzde 16,95’lik hayat pahalılığı oranını esas alarak brüt 70 bin 893 TL, net ise 61 bin 677 TL olarak belirlemesinin ardından piyasada ilk fiyat artışları görülmeye başladı.

Hafta sonu ile 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı resmi tatilinin ardından marketlerden edinilen bilgilere göre, bazı gıda dağıtım şirketleri yeni fiyat listelerini yürürlüğe koydu. İlk etapta bazı ürün gruplarında yüzde 20’ye ulaşan zamlar uygulanmaya başlandığı belirtiliyor.

Ekonomi çevreleri, her asgari ücret artışı sonrasında yaşanan benzer fiyat hareketlerinin bu dönemde de yeniden gündeme geldiğine dikkat çekiyor.

“MAAŞ ARTIYOR, ALIM GÜCÜ AYNI HIZLA ERİYOR” ELEŞTİRİSİ

Asgari ücret artışının hemen ardından gelen zam haberleri, uzun süredir dile getirilen “hayat pahalılığıyla mücadele edilmeden ücret artışlarının tek başına çözüm üretmeyeceği” yönündeki değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı.

Ekonomistler ve çeşitli sivil toplum örgütleri, ücretlerin hayat pahalılığı oranında artırılmasının çalışanların gelirini nominal olarak yükselttiğini, ancak aynı dönemde temel tüketim ürünleri ile hizmetlere gelen zamların alım gücünü kısa sürede yeniden aşağı çektiğini savunuyor.

Bu nedenle ücret politikalarının yanında enflasyon ve hayat pahalılığını aşağı çekecek yapısal önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

HAYAT PAHALILIĞI KISIR DÖNGÜSÜ TARTIŞILIYOR

Ülkemizde son yıllarda sıkça dile getirilen değerlendirmelere göre süreç çoğu zaman aynı şekilde işliyor…

Hayat pahalılığı yükseliyor, kamu maaşları ve asgari ücret artırılıyor, ardından üretim ve işletme maliyetlerindeki artış gerekçe gösterilerek yeni fiyat düzenlemeleri geliyor. Böylece çalışanların maaşlarındaki artışın önemli bir bölümü kısa süre içerisinde piyasadaki yeni fiyatlara yansıyor.

Bu nedenle kamuoyunda, “maaş artışı mı önce geliyor, yoksa zamlar mı?” tartışması yeniden alevlenmiş durumda.

GÖZLER YALNIZCA İÇ PİYASADA DEĞİL, KÜRESEL GELİŞMELERDE DE

İç piyasadaki fiyat hareketlerinin yanı sıra uluslararası enerji piyasalarındaki gelişmeler de önümüzdeki dönemin en önemli risk başlıkları arasında gösteriliyor.

ABD’nin İran’a yönelik yeniden alevlenen operasyonlarının ardından Orta Doğu’da devam eden jeopolitik belirsizlik, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeleri yeniden küresel enerji piyasalarının odağına taşıdı.

Dünya petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz’de yaşanabilecek yeni bir gerilim ihtimali, petrol fiyatlarında dalgalanma riskini canlı tutuyor.

Uzmanlar, uluslararası petrol fiyatlarındaki olası yükselişin akaryakıt maliyetleri üzerinden taşımacılık, üretim ve lojistik giderlerini artırabileceğini, bunun da KKTC gibi ithalata bağımlı ekonomilerde yeni fiyat baskıları oluşturabileceğini değerlendiriyor.

ZAM MI, FİYAT İSTİKRARI MI?

Ekonomi çevrelerinde giderek daha fazla dile getirilen görüş ise ücret artışlarının tek başına refah sağlamadığı yönünde.

Değerlendirmelere göre çalışanların gerçek alım gücünün korunabilmesi için yalnızca maaşların artırılması değil; gıda, enerji, kira, akaryakıt ve temel tüketim kalemlerinde fiyat istikrarını sağlayacak politikaların da eş zamanlı uygulanması gerekiyor.

Aksi halde hayat pahalılığı oranında yapılan maaş artışlarının kısa süre içerisinde piyasadaki yeni zamlarla erimesi ve vatandaşın satın alma gücünün yeniden gerilemesi riski devam edecek.

Asgari ücretteki artış ardından Hür-İş ve Kamu-İş Başkanı Ahmet Serdaroğlu, asgari ücretin hayat pahalılığı oranı olan yüzde 16,95 artırılmasını olumlu karşıladıklarını ancak bunu bir başarı olarak görmediklerini söylemişti.

Zamların durdurulmadığı sürece ücret artışlarının yeterli olmayacağını belirten Serdaroğlu, fiyatların denetlenmesi çağrısı yapmıştı.

Çalışma Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ise hayat pahalılığı oranının tamamının asgari ücrete yansıtıldığını belirterek, hükümetin açıkladığı prim teşvikleriyle işverenin de rahatlatılacağını ve çalışma hayatında dengenin korunacağına işaret etmişti.