Çinli şirket 12. Parsele ortak olmak istiyor

"China National Offshore Oil Corporation" (CNOOC) adlı şirketin, Rum Yönetimi'ne Cuma günü, Güney Kıbrıs'ın sözde "Münhasır Ekonomik Bölgesi"nde (MEB) bulunan hidrokarbon yataklarından faydalanmaya ve Noble Energy ile Delek şirketlerini satın almaya yönelik bir öneri sunduğu bildirildi.

Politis gazetesi "Çinliler 12. Parseli İstiyor" başlığıyla manşetten aktardığı haberinde, şirketin başkan yardımcısı himayesindeki bir heyetin, Rum İçişleri Bakanı Neoklis Silikiotis, Ticaret, Sanayi ve Turizm Bakanı Praksula Andoniadu ve diğer yetkililerden oluşan doğalgazla ilgili Bakanlar Komitesi'ne, 12. parseldeki doğalgazın işlenmesi sürecine doğrudan ve esaslı bir şekilde müdahil olmayı istedikleriyle ilgili detaylı bir öneri sunduğunu ve bunun yanı sıra, Noble Energy ile Delek şirketlerini de almak istediğini belirttiğini yazdı.

Gazete, edindiği bilgilere dayanarak, şirketin ilgisinin yalnızca sıvılaştırma terminali inşasına veya doğalgazın karaya taşıyacak boru hattı inşa edilmesine yatırım yapmakla sınırlı olmadığını ve özde, doğalgazın sıvılaştırılması ile ihracı konusundaki "kilit oyuncu" olmak istediğini kaydederek, özetle şöyle devam etti:

"Onları (şirketi) ilgilendiren bir başka şeyse, Afrodit'te saklı olan doğal zenginliği satın almak ve belki de, 12. parselin tümünü satın almaktır! Bu da, önümüzdeki yıllarda ekonomisini geliştirmek için çaba gösteren Çin için oldukça uygun bir seçenektir. CNOOC, Çin'deki en büyük petrol şirketi olmakla birlikte, Afrika ile Asya ülkelerindeki doğalgaz yataklarını denetlemektedir ve ABD de dahil, farklı ülkelerdeki büyük ve kalkınmış birçok endüstri şirketinden de çok sayıda hisse satın almıştır.

Çinli heyet, öncelikleri arasında Kıbrıs Cumhuriyeti ile imzaladıkları anlaşma temelinde 12. parselde belli oranda hakka sahip olan Noble Energy ve Delek şirketleriyle yapılacak işbirliğinin bulunduğunu da ima etti. Bu işbirliğinin hukuki çerçevesi veya içeriği net değil, ancak şirketin gerçekleştirmekte olduğu temaslardan, CNOOC'nin Noble Energy ile Delek şirketlerinin 12. parseldeki haklarını satın almak ve hatta, söz konusu iki şirketin tüm hisselerinin çoğuna sahip olmak istediği izlenimi doğuyor.

Hükümet kanadından, bu diyalogun devam etmesi için iki önkoşul arandığı konusunda bilgilendirildik. Bunlardan birincisi, devletin; hissedarlıktan çıksa bile, altyapılarla ilgili birincil rolünü sürdürmek, ikincisi ise, Münhasır Ekonomik Bölge içerisindeki diğer parsellerde de araştırma yapabilmek için başvuru yapanlar öncelikli olmak üzere, altyapılarla ilgili teklif sunan diğer şirketlere erişiminin güvence altına alınmasıdır. Aldığımız bilgilere göre, Çinli şirket bu iki önkoşulu kabul etti.

'48 AY İÇERİSİNDE!'

Çinli şirketin, Kıbrıs'taki müzakerecilerine terminalin detaylı planlamasının en hızlı şekilde tamamlanması ve inşasına başlanmasıyla bitirilmesi için gerekli olan ekonomik ve teknik donanıma sahip olduğu konusunda teyit vermesi de sürpriz bir bilgi oldu. Heyet ayrıca, CNOOC'nin sıvılaştırma terminalini 48 ay içerisinde inşa edebileceği taahhüdünü de verdi. Noble Energy de dahil olmak üzere, sıvılaştırma terminali için teklif sunan diğer şirketler, terminalin inşasının 7-8 yıl sürebileceğini belirtmişlerdi.

Gazetemiz bunlarla birlikte, Avrupa devi olan bir şirketin de sıvılaştırma terminaline, özellikle petrol ürünlerinin ticareti ve nakliyatı alanında ilgi gösterdiği bilgisini de edindi.

CNOOC'nin, Noble ve Delek şirketleriyle olan temasının hangi derecede olduğu bilinmiyor. Son birkaç aydır, iki tarafın işbirliği yapmak için diyalog başlattıkları bilgisi dolaşıyor, ancak bu işbirliğinin 12. parselle ve İsrail'in parseliyle ne kadar ilgisi bulunup bulunmadığı henüz meçhul.

Bunların dışında, İsrailli basın-yayın organları da geçtiğimiz Perşembe günü, Gazprom şirketiyle Delek şirketi yetkililerinin (muhtemelen Noble Energy de dahil oldu), yararlanma haklarının bulunduğu hidrokarbon yatakları ve sıvılaştırma terminali inşası konularında işbirliği yapmayı ele aldıkları bir görüşme yaptığından bahsetti.

MARKULLİ'DEN BAĞIŞ'A YANIT

Öte yandan Fileleftheros gazetesi de, Rum Dışişleri Bakanı Erato Kozaku Markulli'nin, Güney Kıbrıs'ın sözde "Münhasır Ekonomik Bölgesi" ile ilgili sözde "Türk tehditleri" konusunda açıklama yaptığını yazdı.

Habere göre Markulli, BBC kanalındaki bir programda konuşan Türkiye'nin Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış'a yanıt teşkil eden açıklamasında, "Kıbrıs Cumhuriyeti'nin egemenlik haklarının net olduğunu ve bu hakların, BM'nin Deniz Hukuku Sözleşmesi temelindeki haklar olduğunu" vurguladı.

Türkiye'nin Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni imzalamadığını ve anlaşmayı tanımadığını öne süren Markulli, Türkiye'nin söz konusu sözleşmenin "aleyhtarlarından birisi" olduğunu iddia etti.

Gazete, Rum Meclis Başkanı Yannakis Omiru'nun da Bağış'ın açıklamalarını kınadığını yazdı.

TAK