Eşek Yönetim Projesi kritik eşiğe ulaştı: Bakım ve rehabilitasyon alanının temeli atıldı

Karpaz Yarımadası'nda yıllardır tartışma konusu olan başıboş eşek sorununun kalıcı ve sürdürülebilir şekilde çözülmesini hedefleyen Eşek Yönetim Projesi'nde kritik bir aşamaya geçildi. Hazırlık sürecini tamamlayan proje kapsamında, bariyerli alan dışında bulunan eşeklerin toplanması, sağlık kontrollerinin yapılması, tedavi edilmesi ve uygun yaşam alanlarına taşınmasına yönelik uygulama resmen başladı.

Projenin önemli ayaklarından biri olan bakım ve tedavi altyapısının oluşturulması için çalışmalar sürerken, Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği de inşaat ve altyapı desteğiyle projeye katkı sağlıyor.

KEMAL BASAT: NİHAİ HEDEFİMİZ KARPAZ'DAKİ TÜM BAŞIBOŞ EŞEKLERİN KONTROLLÜ BARİYERLİ AŞANLARA TAŞINMASI

Konuya ilişkin Kıbrıs Postası'na konuşan Taşkent Doğa Parkı Direktörü Kemal Basat, projenin yalnızca bugünün değil, gelecek yılların da planını içeren bilimsel bir yönetim modeli üzerine kurulduğunu söyledi.

Basat, projenin 1 yılı hazırlık, 3 yılı yoğun uygulama ve 6 yılı izleme ile sürdürülebilir yönetim olmak üzere toplam 10 yıllık bir planı kapsadığını belirterek, nihai hedefin Karpaz'daki tüm başıboş eşeklerin kontrollü bariyerli alanlara taşınması olduğunu ifade etti. Hazırlık sürecinin tamamlandığını kaydeden Basat, Ekim ayıyla birlikte uygulama dönemine geçildiğini ve ilk eşeklerin toplanmaya başlandığını söyledi.

Projede popülasyon kontrolünün temel unsurlarından birinin erkek eşeklerin kısırlaştırılması olduğunu belirten Basat, bunun hem kontrolsüz üremenin hem de erkekler arasındaki saldırgan davranışların önüne geçeceğini söyledi. Toplanan her eşeğin sağlık kontrolünden geçirileceğini, kan ve doku örnekleri alınarak kayıt altına alınacağını, çipleneceğini ve gerekli tedavilerinin yapılacağını ifade eden Basat, böylece uzun vadede sürdürülebilir bir yönetim sisteminin oluşturulacağını dile getirdi.

"YILLARDIR BÖLGEDE BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR VE PİLOT UYGULAMALAR YÜRÜTÜYORUZ"

Taşkent Doğa Parkı'nın başıboş eşeklerle ilgili çalışmalarının yeni olmadığını vurgulayan Basat, yıllardır bölgede bilimsel araştırmalar ve pilot uygulamalar yürüttüklerini belirtti. Son 50 yılda hızla artan eşek popülasyonunun giderek daha geniş alanlara yayıldığını söyleyen Basat, eşeklerin bilimsel olarak evcil bir tür olduğunun altını çizdi.

"Binlerce yıl boyunca evcilleştirilmiş bir türü doğaya bırakıp kendi başının çaresine bakmasını bekleyemeyiz" diyen Basat, başıboş olmalarının onları vahşi bir tür haline getirmediğini ifade etti.

"HALKIN DESTEĞİ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR, VATANDAŞLAR GÖRDÜKLERİ EŞEKLERİN TARİH, SAAT VE KONUM BİLGİSİNİ BİZİMLE PAYLAŞSSIN"

Basat, kontrolsüz şekilde çoğalan eşeklerin yalnızca kendi refahları açısından değil, Karpaz'ın hassas ekosistemi açısından da ciddi sorunlar yarattığını belirtti. Endemik bitki örtüsünün zarar gördüğünü, göçmen kuşların su kaynaklarına erişiminin olumsuz etkilendiğini, tarım arazilerinin tahrip olduğunu ve trafik kazalarının yaşandığını ifade eden Basat, popülasyon kontrolü sağlanmadan eşeklere sürekli su ve yem verilmesinin sorunu büyüttüğünü söyledi. Bölge halkının iyi niyetle yaptığı bireysel müdahalelerin de profesyonel bir yönetim planı olmadığı sürece kalıcı çözüm üretmediğini kaydeden Basat, sorunun ancak bilimsel yöntemlerle çözülebileceğini dile getirdi.

Projenin başarıya ulaşmasında bölge halkının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Basat, vatandaşlardan gördükleri başıboş eşeklerin tarih, saat ve konum bilgilerini paylaşmalarını istedi. Bu iş birliği sayesinde ekiplerin eşeklere daha hızlı ulaşabileceğini belirten Basat, koruma hedefinin ancak toplumun desteğiyle gerçekleştirilebileceğini ifade etti.

"BUGÜNE KADAR YÜRÜTTÜĞÜMÜZ EN BÜYÜK PROJE; EŞEKLER YALNIZCA KARPAZ'IN DEĞİL, BÜTÜN KIBRIS'IN DEĞERİDİR"

Eşek Yönetim Projesi'nin Taşkent Doğa Parkı'nın bugüne kadar yürüttüğü tüm projeler arasında en kapsamlı çalışma olduğunu söyleyen Basat, hem maliyet hem de operasyonel büyüklük açısından çok ciddi kaynak gerektirdiğini belirtti. Bağışların ilaç ve medikal ekipman, çipleme ve takip sistemleri ile yakalama ve taşıma ekipmanlarının temininde kullanılacağını kaydeden Basat, destek vermek isteyen herkese çağrıda bulundu.

Basat ayrıca projeye sağladıkları katkılardan dolayı Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği'ne teşekkür ederek, diğer kurum ve kuruluşların da benzer destekler vermesinin büyük önem taşıdığını söyledi. "Eşekler yalnızca Karpaz'ın değil, bütün Kıbrıs'ın ortak değeridir" diyen Basat, projenin hem hayvan refahını sağlayacağını hem de bölge halkı, doğa ve turizm açısından kazan-kazan modeli oluşturacağını ifade etti.

FAZIL TANERİ: GELECEK NESİLLERE BIRAKILACAK ÖNEMLİ BİR MİRAS

Kıbrıs Postası'na konuşan Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği İmar Bölüm Amiri Fazıl Taneri ise Taşkent Doğa Parkı ile yollarının bu proje kapsamında kesişmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Projeyle birlikte çevre koruma konusunda önemli farkındalık kazandıklarını belirten Taneri, yetkililerle birlikte yürütülen tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarını yerinde görme fırsatı bulduklarını söyledi.

Taneri, doğanın yeniden düzenlenmesi ve hayvan refahının sağlanmasına yönelik çalışmaların yalnızca Karpaz için değil, tüm insanlık adına önemli sonuçlar doğuracağını ifade ederek, "Gelecek nesillere daha iyi bir miras bırakabilmek adına bu kutsal görevi yürüten arkadaşlara gücümüz yettiğince destek olmaya devam edeceğiz" dedi. Desteklerinin yalnızca maddi katkıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Taneri, dayanışma ve toplumsal iş birliğinin de en az finansal destek kadar önemli olduğunu belirterek, diğer kurum ve kuruluşlara da projeye katkı verme çağrısında bulundu.

EŞEK YÖNETİM PROJESİ

2023 yılında Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü, Erenköy-Karpaz Belediyesi ve Çevre Koruma Dairesi arasında imzalanan iş birliği protokolüyle hayata geçirilen Eşek Yönetim Projesi'nin yürütülmesi Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü tarafından gerçekleştiriliyor.

Projenin bilimsel esaslara uygun şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla, Çevre Koruma Dairesi, Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü, Erenköy-Karpaz Belediyesi, sivil toplum kuruluşları ve üniversite temsilcilerinden oluşan 11 kişilik bir bilim kurulu süreci denetliyor.

Hayvan refahını esas alan proje; sağlık kontrolleri, çipleme, popülasyon yönetimi, bariyerlerin iyileştirilmesi ve sürdürülebilir yaşam alanlarının oluşturulmasını kapsıyor. Yetkililer, projenin Kuzey Kıbrıs'ta bugüne kadar planlanan en kapsamlı yaban hayatı yönetim operasyonlarından biri olduğuna dikkat çekiyor.