Hükümete yapmamız gereken çağrı 'KREDİYİ SEN AL, SEN BORÇLAN' olmalıdır

loading
31 Mayıs, Pazar
£

8.42

7.57

$

6.82

BAM TELİ

Polat ALPER
polat@kibrispostasi.com
Polat ALPER
A- A A+

Hükümete yapmamız gereken çağrı 'KREDİYİ SEN AL, SEN BORÇLAN' olmalıdır

Kuzey Kıbrıs'ta ekonominin tarihine bakacak olursak aslında ekonominin hiçbir zaman iyi olmadığını tereddütsüz söyleyebiliriz.

Adada hayatın önde gelen davranış eğilimlerinden biri 'miş gibi' davranmaktır. Yıllardır, dönem dönem ekonomi iyi(miş) gibi davranıldı.

KKTC ekonomisinin hiçbir zaman iyi olmadığı bilinciyle en azından ekonomik çarkın iyi-kötü işlediğini biliyoruz.

Bu kriz aslında on yıllardır süren yönetsel çarpıklığın yarattığı sorunlarla yüzleşmemizi sağladı.

Detaya girmemekle birlikte kısaca düşündürmek açısından;

⁉️Koronavirüs salgını dolayısı ile yaşanan ekonomik kriz olmasaydı, Cumhuriyet Meclisi'nde kabul edilen 2020 yılı KKTC bütçesi bugün halen Türkiye ile imzalanmamış olan ekonomik protokol hayata geçmedikçe ne olacaktı⁉️

Siyasilerin yıllardır her fırsatta lokomotif sektör olarak adlandırdıkları yüksek öğretim ve turizmin sektörlerinin gardı düşmüş durumda. Dolayısı ile bu sektörlere dayalı hayatını sürdüren yan sektörlerdeki işletmelerin faaliyetleri de neredeyse tamamıyle sekteye uğramış durumda.

İşletmelerimizin en büyük endişesi diğer ülkelerde devletlerin kriz sürecinde ve sonrasında uygulayacağı kurtarma politikalarının bizim koşullarımızda gündeme gelememesi.

Başbakan Ersin Tatar, Koronavirüs salgınının istihdam ve ödeme sistemine etkilerini en az düzeyde tutabilmek ve ekonomik faaliyetleri desteklemek amacıyla “Çek ve Maaş Ödeme Destek Kredisi” adı altında açıkladığı paketle işletmelere %9 faizle borçlanma imkanını sundu.

Diğer ülkeler ne önlemler aldı diye hızlıca göz gezdirirseniz, işletmelere %9 faizle borçlanın önerisi yapan tek ülkenin KKTC olduğunu göreceksiniz.

Diğer ülkelerin neredeyse tümünde kamu bankaları devrede, ya devlet kendi borçlanıp işletmelere, çalışanlara ve serbest çalışanlara destek veriyor ya da %1'lere kadar düşen faizlerle işletmelere belli bir süre geri ödemesiz kredi imkanı sunuluyor.

Tüm bunlara baktığımızda “Çek ve Maaş Ödeme Destek Kredisi” adı altında açıkladığı paketle işletmelere %9 faizle kredi al borçlan diyen hükümete yapmamız gereken çağrı;

KREDİYİ SEN AL, SEN BORÇLAN olmalıdır.

Bu şartlarda işletmelere kredi kullan tavsiyesinde bulunmak sadece süreci öteleyerek daha da vahim bir duruma sürüklemekten başka bir şey olmaz.

Bu ülkenin insanı tarihte hiçbir zaman fedakarlıktan kaçmadığı gibi var olmak uğruna kendinden ödün vermekten de hiç kaçınmamıştır. Yönetsel çarpıklığın ve tahrip edilen ülkelerarası ilişkilerin faturasını halka ödetmek bir ülkenin yöneticilerinin tercihleri arasında dahi olmamalıdır.

Koronavirüs kaynaklı krizi biz mi yarattık seslerini duyar gibiyim ama peşinen söyleyim;

"Bugün devletin sırtındaki en büyük yük olan kamu anomalisini siz yarattınız, olası bir ekonomik krizde en büyük kaldıraç rolü oynayacak tek kamu bankamız olan Vakıflar Bankası'nın bugün adının dahi anılmamasına siz sebep oldunuz, medyada her gün onlarcasını okuduğumuz asayiş sorunlarının önüne geçecek polis teşkilatının yokluk ve imkansızlık içerisinde çırpınma noktasına siz getirdiniz, kıyak emekliliklere siz imkan tanıdınız, müşavirler ordusunu siz yarattınız..."

Tüm bunları sakın sadece UBP-HP hükümetine ithafen yazdığım sanılmasın. Bunlar 40 kusur yıldır parti gözetmeksizin hükümet edenleredir. Doğal olarak UBP-HP hükümeti de hükümet süresi ve kararları kadar pay sahibidir.

Bu örnekleri sayfalarca çoğaltabilirim ama konuyu dağıtmak istemem.

Özetle #KrediyiSenKullan #SenBorçlan

Kuzey Kıbrıs'ı diğer ülkelerle kıyaslarken tüm özel koşullarımızın bilinciyle bilgi dağarcığımız açısından diğer ülkelerin aldıkları tedbirleri kısaca sizlerle paylaşmak isterim;

 

Türkiye

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pazartesi akşamı Koronavirüs kriziyle mücadele için dayanışma kampanyası başlatıldığını duyurdu.

Öncesi, Türk hükümeti, ekonomiye 100 milyar TL hacminde destek öngören, "Ekonomik İstikrar Kalkanı" adında bir önlem paketi açıkladı.

Paket kapsamında perakende, alışveriş merkezleri, otomotiv ve lojistik gibi sektörlerin muhtasar, KDV ve SGK primleri altışar ay ertelendi.

Ek olarak nakit akışı bozulan firmaların bankalara olan borçları da üç ay ertelendi. Konaklama vergisi Kasım ayına kadar ötelenirken, iç havayolu taşımacılığında ise üç ay süreyle KDV oranı yüzde 18'den yüzde 1'e indirildi.

 

Almanya

Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya geçen hafta 750 Milyar Euro değerinde bir kurtarma paketini alışılmışın dışında bir hızla kabul etti.

Paket kapsamında, Alman şirketlerinin yabancılar tarafından devralınmasının engellenmesini amaçlayan önlemler de bulunuyor.

Öte yandan paket ile küçük firmalar ve sanatçı ve bakıcılar gibi serbest çalışanlar da korunuyor. Bu meslek gruplarına mensup kişiler, 15 bin euroya kadar doğrudan yardım alabiliyor. Ayrıca ev sahipleri, Koronavirüs krizi nedeniyle kirasını ödeyemeyecek durumda olan kiracıları evden çıkaramıyor.

 

Fransa

Fransa'da hükümet, toplam 345 Milyar Euro değerinde bir Koronavirüsle mücadele paketi açıkladı.

300 Milyar Euroya kadar şirket kredisi vereceklerini duyuran Fransa, bunun yanı sıra 45 Milyar Euro da likidite desteğine ayırdı.

Ayrıca Fransa'da da serbest çalışanlara doğrudan destek önlemleri alındı.

 

İtalya

Koronavirüsün en çok yıprattığı Avrupa ülkesi İtalya'da hükümet, toplam 25 Milyar Euro değerinde bir önlemler paketi açıkladı.

Hükümet ayrıca, mortgagelar da dahil olmak üzere borç ödemelerinin salgın boyunca ertelendiğini duyurmuş bulunuyor.

 

Amerika Birleşik Devletleri

Kayıt altına alınan vaka sayısı sıralamasında açık ara birinci sıraya yerleşen Amerika Birleşik Devletleri Koronavirüs salgının ekonomik ve toplumsal yıkımını yaklaşık 2 Trilyon dolar değerindeki yardım paketiyle sınırlandırmayı umuyor.

Senato'da alışılmışın dışında bir oy birliğiyle kabul edilen ve Başkan Donald Trump tarafından imzalanarak yürürlüğe giren paket kapsamında, her ABD vatandaşına kişi başı 1200 dolarlık çek, küçük ölçekli işletmelere hızlı yardım ve holdinglere milyar dolarlık krediler verilmesi öngörülüyor.

Ayrıca 100 Milyar dolardan fazla bir yardım sağlık sistemi ve hastanelere, bir diğer 100 Milyar dolardan fazla bir dilim de eyalet, kent ve belediyelere aktarılacak.

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell da ülke ekonomisinin resesyona girebileceği uyarısında bulundu.

 

Çin

Koronavirüsün ilk kez görüldüğü Çin, IMF verilerine göre virüsle mücadele amacıyla yapılacak mali yardıma yaklaşık 183 Milyar dolar ayırdı.

Bu paket kapsamında salgın önleme ve kontrollü harcamaların artırılması, tıbbi malzeme üretiminin kapsamının genişletilmesi, işsizlik sigortasının ödenmesine ivme kazandırılması ve vergi indirimleri öngörülüyor.

 

Rusya

Rusya'da alınan en önemli önlemlerin başında sağlık çalışanlarının maaşlarına zam yapılması geliyor.

Diğer yandan ülkede karantinadaki kişiler hastalık izni uygulamasından faydalanabilirken, federal bütçe üzerinden de işsizlik maaşlarını ödeyen yerel yönetimlere destek sağlanıyor.

 

Birleşik Krallık

Birleşik Krallık yönetimi şu ana kadar toplam 81 Milyar dolar değerinde ekonomik yardım paketi açıkladı.

Paketle şirketlerin ve çalışanların korunması hedefleniyor.

Paket kapsamında kuaför ve temizlik gibi alanlarda çalışan yaklaşık 3,8 Milyon serbest çalışan da yardımlardan yararlanabilecek.

 

İran

Koronavirüs salgınından en fazla etkilenen ülkelerden İran'da alınan önlemlerden biri, Mart-Haziran 2020 arasında 1,5 Milyon yoksul haneye 14-40 dolar arası doğrudan nakdi yardım yapılması olarak göze çarpıyor.

 

İsveç

İsveç Merkez Bankası, bankalar vasıtasıyla zor durumdaki şirketlere yaklaşık 50 Milyar Dolar değerinde düşük faizle kredi imkanı sundu.

İsveç hükümeti, kısa çalışma saatleri, kredi garantileri, vergi indirimleri ve destek paketinden yararlanma kurallarının basitleştirilmesini içeren bir ekonomik destek paketi açıklamış bulunuyor.

 

Bulgaristan

AB'nin hem en yoksul hem de borcu en az olan ülkesi Bulgaristan, Koronavirüs salgınından etkilenen şirket ve çalışanlara destek amacıyla 2,36 Milyar Dolar EK BORÇ ALACAĞINI açıkladı.

Hükümet bu şekilde devlete bağlı Bulgaristan Kalkınma Bankası üzerinden zor durumdaki şirketlere destek olurken, çalışanların ücretsiz izin almasına da olanak sağlayacak.

 

Avustralya

Ekonomisi ve istihdam piyasası Koronavirüs salgınından diğer ülkeler gibi hasar gören Avustralya, birden çok teşvik paketi açıkladı.

Başbakan Scott Morrison, işsizliğin artmasını ve şirketlerin iflas etmesini önlemeyi amaçlayan 80 Milyar Dolar değerindeki paket kapsamında 113 Bin şirketin yardım başvurusunda bulunduğunu açıkladı.

 

İsviçre

İsviçre, toplam 43 Milyar Dolar değerinde iki mali yardım paketi açıkladı.

İsviçre Hazinesi, pandeminin ekonomik etkisinin hızını kesmek için, kısa vadeli para piyasası araçlarının hacmini de iki katına çıkarma kararı aldı.

İsviçre'nin aldığı önlemler kapsamında serbest çalışanlara destek sağlanması da bulunuyor.

 

İsrail

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve Maliye Bakanı Moşe Kahlon, ekonomiyi ayakta tutmak için yaklaşık 22 Milyar Dolar harcayacaklarını açıkladı.

Yardım paketi kapsamında ücretsiz izin, işsizlik maaşları ve özel sektörün desteklenmesi yer alıyor.

 

Kanada

Kanada parlamentosu, 17,5 Milyar Amerikan doları değerindeki mali destek paketini geçen hafta onayladı.

Öte yandan Kanada kalkınma bankası, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere 8,8 Milyar Dolar değerinde kredi verecek.

Ayrıca devlet, Koronavirüs nedeniyle %30 ve daha yüksek zarar edecek firma ve derneklerin çalışanlarının maaş ödemelerini yüzde 75'e kadar karşılayacak.

 

Hindistan

21 günlüğüne sokağa çıkış yasağı ilan edilen, 1,3 milyar nüfusa sahip Hindistan da 22,5 Milyar Dolarlık yardım paketi açıkladı.

Paket kapsamında 800 milyon yoksul haneye gıda ve doğrudan nakit desteği yapılacak.

Paketten yevmiyeyle çalışanlar ve küçük işletme sahipleri de yararlanacak.

banner

Yorumlar

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.