2021 yılı dış ticaret ve cari işlemler

Yayın Tarihi: 04/07/22 09:30
okuma süresi: 6 dak.
A- A A+

KKTC’de dış ticaret verileri genelde güncel olarak Ticaret Dairesi’nin sayfasında yer almaktadır. Sayfada ulaşılabilen en son veri 2021 Eylül ayına ait. KKTCMB’nin son bültenin de 2021 yılına ait tüm veriler açıklandı. Muhtemelen, Merkez Bankası yazı ile bilgileri talep etmiştir. Ekonomi Bakanlığı ve Ticaret Dairesi bu konu ile ilgilenmeli verileri güncellemelidir.

Aşağıdaki tabloda 2019,2020 ve 2021 yılına ait temel dış ticaret verileri verilmiştir.

 

2019

2020

2021

İhracat ($)

82,465,379

101,105,374

127,850,215

İthalat ($)

1,587,920,455

1,319,639,285

2,259,953,814

Ticari Denge($)

-1,505,455,076

-1,218,533,911

-2,132,103,599

İ.İ.K.0 (%)

5.19

7.66

5.66

Ticaret Hacim(Dolar)

1,670,385,834

1,420,744,659

2,387,804,029

Ortalama Kur($)

5.68

7.01

8.9

Kaynak: KKTCMB ve Ticaret Dairesi.

İ.İ.K.0: İhracatın İthalatı Karşılama Oranı

2021 yılı sonunda dolar kuru 13, Aralık ortalaması 13.58’de olsa 2021 yıl ortalaması 8.90 olarak gerçekleşmiştir. Aralık 2021 enflasyon oranının bir önce ki aya göre  %15.16 olarak gerçekleşmesi bunun göstergesidir.

Ticaret Hacmi: İhracat+ İthalat.

2019 yılı Pandemi öncesiydi, 2020 yılı tamamen Pandemi etkisinde geçti 2021 yılında ise etkiler azaldı.

  • İhracat, 2020’de %22.60, 2021’de %26.45 artmıştır.
  • İthalat, 2020’de %16.70 azalmış, 2021’%71.26 artmıştır
  • Ticari Açık, 2020’de %19.06 azalmış, 2021’de %74.97 artmıştır.
  • İhracatın İthalatı Karşılama Oranı, 2020’de %47.53 artmış, 2021’de %26.16 azalmıştır.
  • Ticaret Hacmi, 2020’de %14.95 azalmış, 2021’de %68.07 artmıştır.
  • TL dolar karşında 2020’de %23.42, 2021’de %26.96 değer kaybetmiştir.

Tablo da en dikkat çekici nokta TL’nin dolar karşısında %27 değer kaybetmesine rağmen ithalatın %71 artmasıdır.

Bu noktada ithal edilen ürünlere bakmakta yarar vardır. 2021 yılında ithalat 940 milyon dolar artmıştır. 2020’de 89 milyon dolar olan yakıt ithalatı 2021 yılında 870 milyon dolar artarak 960 milyon dolara yükselmiştir. Pandemi’nin etkilerinin azalması ve güneye göre akaryakıt fiyatlarının daha düşük olması ile yakıt ithalatı % 969 artmıştır. Ticari açığın ve ithalatın bu derece büyümesinin temel nedeni yakıt ithalatındaki artıştır.

2020 yılı ortalama Brent Petrol fiyatı 41.96 dolardı, 2021’de %68.44 artarak 70.68 dolara yükseldi.  Buradaki temel konu dış ticaret verilerinden daha çok ülkemizdeki enflasyona etkisi ve vatandaşın bütçesindeki payının artması. Akaryakıt, inelastik bir ürün olduğundan dolayı her geçen gün vatandaşın bütçesinden aldığı pay artmakta ve genel olarak alım gücü azalmaktadır.

Ekonomik daralmanın etkilerinden şikâyet etsek de taşıt ithalatı bir önceki yıla göre 6 milyon dolar artmıştır.

İnşaat demirinin ithalatında yaşanan 20 milyon dolarlık artış (%65) inşaat sektöründeki faaliyetlerin artığının bir göstergesidir. Tabii yeni yapılan inşaatların ne kadarını KKTC vatandaşı ne kadarını ise yabancı ülke vatandaşları satın alıyor konusu ayrı.

Ticari Açıktaki artış yakıt kaynaklı, ticari açık aslında tek başına bir anlam ifade etmemektedir önemli olan cari işlemler dengesi ve bu rakamın milli gelire oranı. 2021 cari işlemler dengesi ve milli gelir açıklanmadığı için yorum yapamıyoruz.

Cari işlemler hesabı, ülkenin dış ticaret dengesi ve görünmeyen işlem kalemlerini göstermektedir. Görünmeyen işlemler,net turizm gelirleri, yükseköğrenim gelirleri ile T.C. yardımlarından oluşmaktadır.

Öğrenci sayımız 100 binlerden 80 binlere düştü, TC yardım ve kredilerde ise belirgin bir değişiklik olmadı.  En önemli kalem ise net turizm geliridir.

Net turizm gelirleri henüz açıklanmadı fakat aşağıdaki tablo bize bazı bilgiler vermektedir.

 

2019

2020

2021

Hava ve Deniz Yolu

1,749,979

388,837

555,312

Kara Kapıları

6,638,164

1,515,006

2,440,912

Konaklayan Kişi

1,149,714

265,325

401,516

Geceleme

4,456,543

786,609

1,296,205

Doluluk Oranı (%)

50.40

17.00

26.80

Kaynak: KKTC Turizm Bakanlığı.

2021’in bütün verileri 2020’ye göre daha iyi noktada olsa da 2019’un bayağı gerisindeyiz. 2020’de %16.2 daraldık, 2021 milli geliri henüz bilmiyoruz büyük ihtimal ile 2020’ye göre küçük bir oranda büyüme gerçekleşecektir fakat 2019 noktasına gelmemiz ve hasarı gidermemiz için belli bir süreye daha ihtiyacımız var.

Ekonomi toparlanma sürecine girdiği noktada TL’nin değer kaybı ve Ukrayna- Rusya savaşı beklentileri olumsuz olarak etkilemektedir.

Bu noktada yapılması gerekenler;

  • Turizmde doğru planlama, başta uçak biletlerinin düşürülmesi.
  • Reformlar
  • Dış yatırım
  • TC’den gelen kaynakların doğru kullanılarak artırılması.
#mesajınızvar
Levent ÖZADAM'dan
#mesajınızvar
Levent Kutay
Levent KUTAY'dan
#gozdenkacmadi

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Diğer Kaan KUTLAY yazıları