COP31’de kime davet, kime kısmet?

Antalya’da dünya liderleri iklimi konuşmak için toplandı. Bizim payımıza yine Kıbrıs sorunu düştü.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’de Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ı karşıladı, onunla fotoğraf çektirdi. Nikos Hristodulidis’in sırası geldiğinde ise Erdoğan karşılama alanından ayrılmıştı. Rum lideri BM Genel Sekreteri António Guterres karşıladı.

Belli ki Nikos, Erdoğan’ın kendisini karşılamasını çok da beklemiyordu. Ama bir fırsatını bulup dünyanın gözü önünde onunla aynı kareye girme umudu taşıyordu. Umut fakirin ekmeğidir derler ya tam o hesap.  Rum tarafında o fotoğrafla “Kıbrıslı Türkler, siz kimsiniz ki sizinle muhatap olayım? Ben Türkiye’yle devletten devlete konuşurum” mesajını verme arzusu hep vardır.

Rum medyası da haliyle iklim değişikliğini bırakıp diplomatik iklimi konuşmayı tercih etti. Aynen bizim gibi.

Fileleftheros gazetesinin “diplomatik kaynakları”, Erdoğan’ın tavrını BM’ye saygısızlık olarak yorumladı. Gazetenin ne zaman “diplomatik kaynaklar” dediğini biliriz. Politis ise Rum yönetiminin bunu Kıbrıs Cumhuriyeti’ne yönelik bir küçümseme olarak gördüğünü aktardı. Bana kalırsa Politis’in aktardığı yorum daha isabetli.

Hikaye, el sıkışma faslından çok önce, davetiyeler dağıtılırken başlamıştı. Rum basınından okuduğuma göre Erdoğan, 27 AB ülkesinden 26’sının liderine şahsi davet gönderdi. Listenin dışında kalan tek isim Hristodulidis’ti. Rum yönetimi Brüksel’in kapısını çaldı. Ursula von der Leyen, António Costa ve Kaja Kallas konuyu Ankara’ya taşıdı. Sonunda zirve organizatörleri, 9 Ekim’de Brüksel üzerinden 27 AB liderinin tamamına yeni bir davet gönderdi. E-postaların altında Erdoğan’ın imzası yoktu.

Erdoğan, Erhürman’ı Antalya’ya bizzat davet etti. Erhürman da bu daveti 14 Temmuz’da aldığını açıklamıştı. Hristodulidis’e ise Erdoğan şahsi davet göndermedi. Onun daveti, Brüksel üzerinden zirve organizatörlerinden geldi. Erdoğan’ın karşılama töreninde kime el uzattığına bakarken bu ayrıntıyı da akılda tutmak lazım. Kimi davet ettiyse onu karşıladı.

Gelelim vakit meselesine. Erhürman, Hristodulidis’e Antalya’da Guterres’in de katılabileceği bir görüşme önerdiğini bizzat açıkladı. Erhürman’ın aktardığına göre Hristodulidis, programının yoğun olduğunu ve görüşmeye vakit ayıramayacağını söylemiş. Bana kalırsa mesele takvimin ötesinde. Erhürman’la Türkiye’de görüşmek, Hristodulidis’in statü konusunda saplantıya dönüşen tutumuna da Kıbrıs meselesinde doğrudan Ankara’yı muhatap alma çizgisine de ters düşerdi.

Ha, unutmadan. Hristodulidis’in eylülde BM kürsüsünden Erdoğan’ı doğrudan hedef alan sözleri var. Eylül daha dün gibi. Biz unutmuş olabiliriz ama Türk diplomasisi de Türk kamuoyu da o sözleri unutmaz. Erdoğan da bir siyasetçi. Kendi seçmeninin ve Cumhur İttifakı ortağı MHP’nin o fotoğrafı nasıl okuyacağını elbette hesaba katar. Antalya’da bir saniye sürecek el sıkışmanın Ankara’da günlerce konuşulacağını o da bilir. O kare, en azından Kıbrıslı Türkleri üzer, işi başka noktaya çekmeye çalışanların da ekmeğine yağ sürerdi.