Yargıda dijital dönüşüm: Tanıklara ‘video konferans’ yolu

KKTC’de yargı süreçlerini hızlandırmayı ve yargısal masrafları azaltmayı hedefleyen önemli bir düzenleme 23 Şubat itibariyle Meclis gündemine geldi.

Şahadet (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile hukuk ve aile davalarında tanıkların mahkeme salonuna fiziken gelmeden, video konferans yöntemiyle ifade verebilmesine imkân tanınıyor.

Tasarı, 1976 Mahkemeler Yasası’na eklenen 56A maddesiyle uyumlu olacak şekilde Şahadet Yasası’nda da değişiklik öngörüyor.

Böylece mahkemelerin, belirli koşullar altında tanıkların duruşmaya uzaktan katılımına izin verebilmesinin yasal zemini güçlendiriliyor.

“VİDEO KONFERANS” TANIMI YASAYA GİRİYOR

Tasarıyla birlikte Şahadet Yasası’nın 2’nci maddesine “Video Konferans” kavramı ekleniyor. Buna göre video konferans; hukuk ve aile davalarında bir tanığın mahkeme salonunda bulunmadığı halde, mahkemedeki kişileri eş zamanlı olarak görebilmesini ve duyabilmesini, aynı şekilde mahkemedekilerin de tanığı görebilmesini ve duyabilmesini sağlayan video bağlantısı veya benzeri düzenlemeyi ifade edecek.

Tanım kapsamında “mahkemede bulunan kişiler” ise mahkemeyi, davacı ve davalıyı, taraf avukatlarını, tercümanı ve tanığa yardımcı olmak üzere görevlendirilen kişileri kapsıyor.

MAHKEME UYGUN GÖRÜRSE İZİN VEREBİLECEK

Esas Yasa’ya eklenecek yeni 21’inci maddeyle, mahkemelere takdir yetkisi tanınıyor. Buna göre mahkeme;

Davanın daha etkin yürütülmesi, Yargısal masrafların azaltılması, Yargılamanın daha hızlı ilerlemesi gibi meşru ve temel amaçlar bakımından uygun görmesi halinde, bir tanığın video konferans yöntemiyle şahadet vermesine izin verebilecek.

Bu izin sürecinde ise 1976 Mahkemeler Yasası ve Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü’nde belirtilen kurallar uygulanacak.

AMAÇ: HIZ, TASARRUF VE ERİŞİLEBİLİRLİK

Yasa tasarısının genel gerekçesinde, düzenlemenin temel hedefinin yargılamada etkinlik sağlamak, zaman ve maliyet kaybını azaltmak olduğu vurgulanıyor. Özellikle yurtdışında bulunan ya da çeşitli nedenlerle mahkeme salonuna gelmesi güç olan tanıklar açısından uygulamanın önemli bir kolaylık sağlaması bekleniyor.

Düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Yargı süreçlerinde dijital araçların kullanımını artıracak bu adımın, uygulamada nasıl işleyeceği ve mahkemelerin bu yetkiyi hangi ölçütlerle kullanacağı ise önümüzdeki dönemde netleşecek.