Hasipoğlu: Karma oyun kaldırılması daha demokratik ve siyasi partileri öne çıkaran bir düzenleme

Karma oyun kaldırılmasını içeren Cumhurbaşkanınca Bir Daha Görüşülmek Üzere Geri Gönderilen Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik No:2) Yasası, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda oy çokluğuyla kabul edildi.

İncirli’nin ardından söz alan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, aynı konunun bir kez daha Genel Kurul’da görüşüldüğünü belirterek, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yasayı 17 Eylül 2026 tarihinde Meclis’e iade ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı'nın iade gerekçesinde yasa önerisinin hukuka veya Anayasa’ya aykırı olduğuna ilişkin bir değerlendirmede bulunmadığını ifade eden Hasipoğlu, esas eleştirinin seçime kısa süre kala böyle bir düzenlemenin yapılmasına yönelik olduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı'nın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndaki seçimlere bir yıl kala seçim yasalarında değişiklik yapılamayacağı yönündeki düzenlemeyi örnek gösterdiğini belirten Hasipoğlu, KKTC Anayasası’nda ise böyle bir hüküm bulunmadığını söyledi.

Hasipoğlu, 2017 yılında seçim sisteminde “radikal” bir değişiklik yapılarak tek bölge sistemine geçildiğini ve söz konusu düzenlemenin seçime 76 gün kala yapıldığını ifade etti.

ŞAHALİ

Bu sırada yerinden söz alan CTP Milletvekili Erkut Şahali ise, söz konusu yasanın Haziran 2016’da geçtiğini, 2017 Aralık ayında yapılan düzenlemenin Yüksek Seçim Kurulu’nun yasanın uygulanmasına ilişkin ihtiyaç duyduğu açıklamaların yasaya eklenmesiyle ilgili olduğunu söyledi.

Şahali, bu değişikliğin yasanın ruhu ve amacını değiştirmediğini belirtti.

Konuşmasına devam eden Hasipoğlu, Cumhurbaşkanının yasayı iade ederken yaptığı “seçime kısa süre kaldığı” yönündeki değerlendirmeye dikkati çekmek istediğini söyledi.

Karma oyun kaldırılmasına ilişkin yasa önerisinin 2023 yılının Mayıs ayında Başbakan'ın talimatı ve grup kararıyla kendisi tarafından kamuoyunun ve Meclis’in bilgisine getirildiğini belirten Hasipoğlu, “Bu yasa önerisi seçime kısa bir süre kala Meclis’in veya halkın bilgisine gelmedi. 2023 yılında geldi.” dedi.

Hasipoğlu, yaklaşık bir buçuk yıl sonra dönemin CTP Genel Sekreteri Asım Akansoy ile görüştüğünü ve karma oyun kaldırılmasını destekleyip desteklemediklerini sorduğunu, Akansoy’un da CTP’nin kaldırılmasını desteklediği yönünde görüş bildirdiğini söyledi.

Başbakan'ın da dönemin CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman ile görüştüğünü ve benzer bir yaklaşım aldığını ifade eden Hasipoğlu, bunun üzerine yasa önerisinin komiteye sevk edildiğini kaydetti.

Önerinin komitede görüşüldükten sonra Genel Kurul’a geldiğini hatırlatan Hasipoğlu, dönemin CTP Genel Başkanı Erhürman’ın önerinin yeterince tartışılmadığını belirterek komiteye geri çekilmesini istediğini ve “Bizim duruşumuz nettir” dediğini ifade etti.

Bunun üzerine önerinin yeniden komiteye çekildiğini, bütün partilerin görüşlerini sunduğunu ve önerinin herhangi bir değişiklik yapılmadan tekrar Genel Kurul’a geldiğini belirten Hasipoğlu, CTP’nin bu aşamada herhangi bir alternatif öneri veya değişiklik sunmadığını söyledi.

Hasipoğlu, yasa önerisinin daha sonra yeniden Genel Kurul’a geldiğini ancak CTP’nin bu kez ret oyu verdiğini ifade ederek, gerekçenin de “seçime kısa süre kalması” olarak açıklandığını belirtti.

Sürecin 2023 yılında başladığını, 2025 yılında CTP’nin görüşlerinin alındığını ve önerinin 2026 yılında yeniden Genel Kurul gündemine geldiğini kaydeden Hasipoğlu, Cumhurbaşkanı'nın da şimdi seçime kısa süre kaldığı gerekçesiyle yasanın geçirilmemesini istediğini söyledi.

“Bu temenniyi, anlattığım süreç nedeniyle kabul etmemiz mümkün değildir.” diyen Hasipoğlu, yasa önerisinin seçime kısa süre kala gündeme gelmediğini, konunun uzun süredir tartışıldığını ve bütün görüşlerin alındığını kaydetti.

2022 seçimlerinde kullanılan karma oyların yaklaşık yüzde 40’ının geçersiz sayıldığını da belirten Hasipoğlu, karma oyun kaldırılmasının daha demokratik olduğunu, mevcut parlamenter sisteme daha uygun düştüğünü ve siyasi partileri öne çıkaran bir düzenleme olduğunu söyledi.

Hasipoğlu, “Eğer bu yasa önerisini 2023’te getirmeseydik, sizin görüşlerinizi almasaydık, komitede en az beş toplantı ve iki Genel Kurul toplantısında tartışmasaydık ‘haklısınız’ derdim. Ancak bu süreç nedeniyle haklı olduğunuzu düşünmüyoruz” ifadelerini kullandı.