Devlet destekli kredide yeni dönem: Risk ve garanti sınırları yeniden tanımlanıyor

Düzenleme kredi süreçlerinde bankaları merkeze alırken, portföy garanti sistemiyle finansmana erişimi hızlandırmayı hedefliyor. Yeni düzenleme, garanti oranları, risk limitleri ve ücretlendirme sistemini de yeniden tanımlıyor.

“Kredi Garanti Fonu (Değişiklik) Yasa Tasarısı”, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliğini desteklemek amacıyla Fon’un işleyişini yeniden düzenliyor.

Tasarıyla birlikte özellikle kredi garanti mekanizmasının hızlandırılması, portföy garanti sisteminin netleştirilmesi ve Fon’un etkinliğinin artırılması hedefleniyor. 

EN KRİTİK DEĞİŞİKLİK: PORTFÖY GARANTİ SİSTEMİ NETLEŞİYOR

Tasarıda en dikkat çeken yenilik, “Portföy Garanti Sistemi”nin açık şekilde tanımlanması.

Bu sisteme göre; Bankalara belirli bir garanti limiti tahsis edilecek.

Krediler için ayrıca Fon tarafından tek tek inceleme yapılmayacak.

Bankalar kendi değerlendirmeleriyle kredi kullandıracak.

Bu modelle süreç hızlanırken, kredi verme sorumluluğu doğrudan bankalara bırakılıyor. 

BANKALARIN SORUMLULUĞU ARTIRILIYOR

Yeni düzenlemeyle; Krediye ilişkin tüm işlem ve belgeler bankalar tarafından yürütülecek; Sözleşme süreçleri dâhil tüm sorumluluk bankaya ait olacak. Bu, Fon’un operasyonel yükünü azaltırken bankaların risk yönetimini daha kritik hale getiriyor. 

Tasarı, Fon kaynaklarının kullanımına da düzenleme getiriyor.

Buna göre Fon; Kaynaklarını Merkez Bankası’nda mevduat olarak tutabilecek ya da Devlet İç Borçlanma Senetlerine yatırım yapabilecek. Bu adım, Fon kaynaklarının daha kontrollü ve güvenli şekilde değerlendirilmesini amaçlıyor. 

GARANTİ VE RİSK SINIRLARI YENİDEN 

Tasarıyla birlikte garanti sistemi net sınırlarla yeniden çiziliyor. Fonun üstleneceği toplam risk, Kaynaklarının 10 katını aşamayacak.

Tek bir kişi için garanti:

Fon kaynaklarının %10’unu geçemeyecek

Garanti oranları;

Portföy sisteminde: %80’e kadar;

Diğer kredilerde: %60’a kadar;

Doğal afet durumunda: %90’a kadar;

Portföy tazmin limiti;

%15’i geçemeyecek.

ÜCRET VE PRİM SİSTEMİ GELİYOR

Tasarı, kredi garanti sürecine mali yük de getiriyor; Başvuru sırasında inceleme ücreti alınabilecek. 

Kredi kullandırılırsa; Yıllık %1’i aşmayan garanti primi uygulanacak. Bu oranlar Fon Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek. 

TAZMİN-TAHSİLAT SÜRECİ BANKALARDA

Kredinin geri ödenmemesi halinde;

Fon, garanti kapsamında bankaya ödeme yapacak (tazmin).

Ancak borçlu için yükümlülük ortadan kalkmayacak.

Tahsilat süreci, yargı dâhil olmak üzere bankalar tarafından yürütülecek.

Tahsil edilen tutarlar, garanti oranına göre Fon’a geri aktarılacak. 

FONA GENİŞ VERGİ MUAFİYETİ

Tasarıyla Fon’a önemli bir ayrıcalık da tanınıyor. Fon, tüm vergi, resim ve harçlardan muaf olacak. Bu muafiyet, garanti kapsamındaki kredilerin dava ve takip süreçlerini de kapsayacak.

Bu durum, Fon’un mali yükünü azaltmayı amaçlıyor. Tasarı, Kredi Garanti Fonu’nu klasik başvuru-denetim modelinden çıkarıp, banka odaklı, hızlı ve daha risk paylaşımına dayalı bir sisteme dönüştürüyor.