KKTC EKONOMİSİ 2021 BEKLENTİLERİ

Yayın Tarihi: 10/01/21 09:27
okuma süresi: 5 dak.
A- A A+

Ülkemizde, henüz 2020 GSMH’sı için bir rakam açıklanmadı, muhtemelen 2021 ortasına kadar da açıklanmayacaktır. Bu minvalde, DPÖ ve İstatistik Kurumu’nun işleyişi incelenmeli ve bu kurumlarımız mutlaka güçlendirilmelidir.

2019’da reel ekonomik büyüme % 0.2 olarak gerçekleşmiştir fakat Dolar bazında fert başına düşen milli gelir % 4.73 düşmüştür.

İstatistik Kurumu’nun Hane Halkı İşgücü Anketine göre 2019 yılında KKTC  genelinde toplam istihdam, 138,438’di ve bu rakam 5,548 kişi azalarak, 2020 yılında 132,885 kişiye düşmüştür .  9,317 olan  işsiz sayısı 5,633 kişi artarak 14,950 kişiye yükselmiştir. İşsizlik oranı ise % 6.3’den % 10,1’e yükselmiştir. İşsizlikteki artış 2020 GSMH’daki daralmanın ciddi boyutlarda olacağının göstergesidir.

Komisyonda görüşülen 2021 bütçe tasarısına göre bütçe bir önceki yıla göre %14.91 artış göstererek 10 milyar 140 milyon TL, bütçe gelirleri ise 9 milyar 380 milyon TL olarak hesaplanmıştır. 2.5 milyar TL öngörülen TC hibe ve kredilerine rağmen bütçede 760 milyon TL açık beklenmektedir.

2021 yılında KKTC ekonomisini etkilemesi muhtemel gelişmeler.

  • Pandemi Süreci: KKTC ekonomisi, herkesin bildiği üzere Yüksek Öğretime ve Turizm sektörlerine bağlı bir sisteme sahiptir. KKTC ekonomisinin 2021 performansı açılım ile yakından ilişkili olacaktır.

Toplam istihdamın %79.1 hizmetler sektöründe istihdam edilmesi açılımın önemini göstermektedir. Ayrıca 2020’de işini kaybeden 5633 kişinin 3013’ü hizmetler sektöründe istihdam edilmekteydi. Kamu bütçesi önemli bir konu ve pandemi ile de yakından ilişkilidir. 760 milyon TL bütçe açığı beklentisi içerisinde her ay yaklaşık 40 milyon TL karantina için kaynak harcanması üzerinde mutlaka düşünülmelidir. Sağlığı koruyarak, bileklik veya alternatif  yöntemler mutlaka çiçeği burnunda ki hükümetimizin ajandasına girmelidir.

  • Türkiye Ekonomisi: Ülkemizde TL kullanılmasından dolayı enflasyon oranı, faiz oranı ve döviz kurları Türkiye’den ithal edilmektedir. Türkiye’de ekonomi yönetiminde yapılan değişikliklerden sonra daha istikrarlı sonuçlar alınmaya başladı. Biden sonrası ABD ve  AB ile gelişecek olan  siyasi ve ekonomik ilişkiler belirleyici olacaktır.  Türkiye’deki karar vericiler 2021 yılının reform yılı olacağını ifade etmektedir ve böyle bir sürecin mutlaka bize yararı olacaktır. Dövizi dizginleme adına kullanılan faiz silahı iki ülkedeki özel yatırımlar olumsuz etkilenecektir.
  • Türkiye ile İmzalanacak Mali İşbirliği Protokolü: 2021 yılında, bütçenin %79’u ve bütçe gelirlerinin %82’si maaş ve maaş nitelikli ödemeler için harcanacaktır. 2.5 milyar TL olarak beklenen TC Hibe ve Kredilere rağmen bütçenin 760 milyon TL açık vermesi beklenmektedir.

Türkiye ile protokol görüşmeleri en erken zamanda başlanmalı ve sonuçlandırılmalıdır. Sn Akıncı 5 buçuk yılık görev süresi boyunca, seçim sathı mahalline girene kadar ekonomik konular ile ilgilenmedi. Türkiye’nin Temmuz 2018 yılında geçtiği başkanlık sistemi, KKTC Cumhurbaşkanlığı’nın, TC ile olan ekonomik ilişkilerde önemini artmıştır.

Sn Tatar, 2020 yılında imzaladığı protokol ile genel bütçeye ve  cari bütçeye son yılların en yüksek kaynak akışını sağlamıştır. 13. Maaş’ın da ödenmesini sağlayan kaynak aktarımı da  bu protokol sayesinde olmuştur. Cumhurbaşkanı bu süreçte sadece Kıbrıs Konusu ile ilgilenmemeli, mali protokol görüşmelerine aktif olarak katılmalı, gerekli durumlarda da Bakanlar Kurulu’na başkanlık etmelidir.

KKTC ekonomisi için iyi senaryo, pandeminin kontrol altına alınması ve bunun sonucunda yerel gelirlerin artması, Türkiye’nin 2021 ekonomik performansının iyi olması ve Türkiye ile Mali protokolün erken zamanda imzalanması.

Bu üç konunun herhangi birinde sorun yaşamamız halinde kötü bir yıl bizi beklemektedir. Eğer 2 veya 3’ünde sorun yaşarsak çok daha kötü bir yıl bizi bekleyecektir.

Benim beklentim ve umudum pandeminin kontrol altına alındığı, Türkiye’de ekonomik istikrarın sağlandığı ve Türkiye ile ekonomimize uygun bir protokolün hayata geçeceği bir yıl yaşayacağımızdır.

Yorumlar

Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Diğer Kaan KUTLAY yazıları