Türkay Öyken: Mavi adaya yeşil gölgeler yakışır

Biyolog ve Çevre Eğitimi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Türkay Öyken, 5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla açıklama yaptı.

Haziran ayının gelişiyle birlikte adamızın, o tanıdık ve yakıcı yaz sıcaklarının kollarına kendini bıraktığını ifade eden Öyken, “Tam da bu günlerde 5 Haziran Dünya Çevre Günü vesilesiyle durup düşünmemiz, sadece bugünü değil, çocuklarımıza bırakacağımız yarını sorgulamamız gerekiyor” dedi.

Akdeniz Havzası’nın iklim krizinden en kırılgan şekilde etkilenen noktalarından birinde, Kıbrıs’ta yaşarken çevre mücadelesinin entelektüel bir lüks değil, tam anlamıyla bir varoluş meselesi olduğunu kaydeden Öyken, yazın gelişiyle birlikte su kaynakları üzerindeki baskının her geçen gün arttığını belirtti.

Kuraklığın artık kapıda değil, hayatın tam merkezinde olduğunu vurgulayan Öyken, yerel yönetimlere ve belediyelere önemli görevler düştüğünü ifade etti.

Bu noktada kentsel peyzaj anlayışının kökten değiştirilmesi gerektiğini söyleyen Öyken, yıllarca yüksek su tüketen, iklime yabancı çim alanlar ve bitkilerle sürdürülemez parklar inşa edildiğini kaydetti.

Bugün ihtiyaç duyulanın kurakçıl (kserofit) peyzaj uygulamaları olduğunu belirten Öyken, belediyelerin park ve bahçe düzenlemelerinde susuzluğa ve kuraklığa dayanıklı, Kıbrıs’ın doğasına ait yerel türleri merkeze alması gerektiğini vurguladı.

Bu yaklaşımın yalnızca su tasarrufu sağlamayacağını, aynı zamanda adanın kısıtlı su kaynaklarını da koruyacağını ifade etti.

Kararlı ve planlı ağaçlandırma politikalarının da hayati önem taşıdığını dile getiren Öyken, dikilen her fidanın havayı temizlemenin yanı sıra yeraltı su kaynaklarını beslediğini, toprağın nemini koruduğunu ve mikroiklimi olumlu yönde etkilediğini söyledi.

Kentlerin beton griliğine teslim olduğu bu dönemde yeşil koridorlar ve gölgelik alanlar yaratılması gerektiğini belirten Öyken, ağaçların sağladığı doğal gölgenin “kentsel ısı adası” etkisini azaltmanın en doğal ve masrafsız yolu olduğunu ifade etti.

Vatandaşların soluk alabileceği, ağaçların altında serinleyebileceği alanların kent yaşam kalitesinin temel göstergesi olduğunu da vurguladı.

Tüm bu yapısal adımların kalıcı olmasının ise ancak toplumun tüm kesimlerine yayılacak köklü bir çevre eğitimiyle mümkün olabileceğini belirten Öyken, çevre eğitiminin yalnızca okul müfredatında kalan teorik bilgilerden ibaret olmaması gerektiğini söyledi.

Çevre eğitiminin doğaya saygı, kaynakların tasarruflu kullanımı ve ekolojik okuryazarlığı içeren bir yaşam biçimine dönüşmesi gerektiğini ifade eden Öyken, çocuklara erken yaşta kazandırılacak çevre bilincinin geleceğin en güçlü yatırımı olduğunu kaydetti.

“Dönüşüm zihinlerde başlamalıdır” diyen Öyken, 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nün yalnızca doğayı hatırlanan bir gün olmaması gerektiğini belirterek, su yönetiminden ağaçlandırmaya, bilimsel çevre eğitiminden iklim dostu belediyeciliğe kadar bütünsel bir seferberlik çağrısında bulundu.

Öyken, “Bu topraklara dikeceğimiz her susuzluğa dayanıklı ağaç, eğiteceğimiz her birey ve koruyacağımız her damla su, bu adaya ve geleceğimize olan sağlık borcumuzdur” ifadelerini kullandı.