Aslı Murat: Sahtecilik suçlarında yüzde 86 artış, kurumsal çöküşün istatistik yansıması

Murat, Ağır Ceza Mahkemelerinde görülen resmi evrak sahteleme, sahte resmi belge düzenleme, başkasının kimliğine bürünme, sahte çek düzenleme, sahte banknot tedavüle sürme, sahtekârlıkla mal ve para temini ile sahte beyanla belge icrasını temin suçlarına ilişkin dava sayısının 2022’de 113 iken 2025’te 210’a ulaştığını kaydetti. Dört yılda yüzde 86’lık artış yaşandığını ifade eden Murat, sahtecilik suçlarının diğer suç kategorilerinden farklı bir anlam taşıdığını ve bir ülkenin belgelerine, kurumlarına ve kamu görevlilerine duyulan güvenin ne kadar sağlam olduğunu doğrudan yansıttığını söyledi.

Ortaya çıkan tablonun sistemik bir güven krizinin varlığını netleştirdiğini belirten Murat, yıllardır belgelenen ve konuşulan, son dönemde ise daha görünür hale gelen kamu ihalelerindeki usulsüzlükler, liyakatsizlik, sahte diploma tartışmaları, devlet kaynaklarının keyfi kullanımı ve hesap verilmemesi kültürünün sahtecilik suçları için elverişli bir zemin oluşturduğunu savundu.

Murat, denetim mekanizmalarının işlevini yitirdiği, şeffaflığın slogan olmaktan öteye geçemediği ve yolsuzlukların cezasız kaldığı bir ortamda sahtecilik suçlarının kaçınılmaz olarak çoğaldığını ifade etti.

Devletin sergilediği örneğin toplumun suça bakışını dönüştürdüğünü belirten Murat, kamu ihalelerinde usulsüzlüğün, sahte beyanla kazanç elde edilmesinin ve partizanlık sonucu rant sağlanmasının sonuçsuz kaldığı bir ortamda bireylerin de bu suçları caydırıcı yaptırımla karşılaşmayacakları alanlar olarak algılamaya başladığını kaydetti.

Suçu işleyen tek kesimin hükümet icraatçıları olmadığını ifade eden Murat, ancak yönetimin meşrulaştırdığı veya görmezden geldiği davranış kalıplarının zamanla toplumun geniş kesimlerine yayıldığını belirtti.

Kurumsal denetimin işletilmediği ve suçu önleyici politikaların bulunmadığı bir sistemde bu yayılmanın kaçınılmaz olduğunu savunan Murat, sahtecilik suçlarındaki artışın güvenilir ve hesap veren yapının aşınmasının doğal sonucu olduğunu ifade etti.

Murat, sahtecilik suçlarındaki artışın yalnızca bireysel suçluların eseri olarak okunmasının asıl meseleyi görünmez kılacağını belirterek, ortaya çıkan tablonun bir bütün olarak kurumsal çöküşün istatistiksel yansıması olduğunu kaydetti.