KKTC’nin adını ancak KKTC Anayasası, 'yurttaşlarının iradesiyle' değiştirebilir

TBMM’deki öneri, özellikle sosyal medyada siyasi tartışma yarattı.

TBMM Genel Kurulu’nda Yeni Yol Partisi tarafından, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” adının “Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” olarak değiştirilmesine yönelik grup önerisi gündeme alındı.

Öneri, yapılan oylamada AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla kabul edilmedi.

Ancak önerinin reddedilmesinin ötesinde, anayasal açıdan dikkat çeken başka bir gerçek bulunuyor.

Kabul edilseydi hukuken ne değişecekti?

Anayasa hukukçularına göre cevap oldukça net; KKTC’nin resmi adını TBMM değiştiremez.

Bunun nedeni ise devletin adının Türkiye mevzuatında değil, KKTC Anayasası’nda düzenlenmiş olması.

KKTC’nin resmi adı anayasal hüküm niteliğinde olduğundan, Türkiye’de alınacak herhangi bir yasama kararının KKTC hukuk düzeninde doğrudan bağlayıcılığı bulunmuyor.

Devletin resmi adının değiştirilmesi, ancak KKTC’nin kendi anayasal mekanizmaları işletilerek mümkün olabilir.

Özetle, TBMM'deki bu öneri sembolik bir siyasi girişim olmaktan öteye geçmiyor.

Ülkenin adı Anayasa’da açıkça yazıyor.

1985 tarihli KKTC Anayasası’nın 1. maddesi, devletin adını açık biçimde tanımlıyor:

“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti; demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan laik bir Cumhuriyettir.”

Dolayısıyla “Kuzey” ifadesinin çıkarılması veya devlet adının değiştirilmesi sıradan bir yasa değişikliğiyle değil, anayasal değişiklik gerektiren bir konu olarak değerlendiriliyor.

REFERANDUM GEREKİR Mİ?

Konunun hukuki boyutunda öne çıkan ikinci başlık ise anayasa değişikliği süreci…

KKTC’de devletin adını değiştirecek bir düzenleme yapılabilmesi için öncelikle Anayasa’da değişiklik yapılması gerekiyor.

Hukuk çevrelerinde yapılan değerlendirmelere göre, devletin resmi adı gibi anayasanın temel hükümlerini ilgilendiren böylesine köklü bir değişikliğin, yalnızca Meclis kararıyla değil, anayasal değişiklik prosedürünün tamamlanması ve halkın onayına sunulması gerekeceği yönünde…

Bu nedenle böyle bir değişikliğin KKTC’de gerçekten gündeme gelmesi halinde referandum süreci de anayasal tartışmanın merkezinde yer alan bir durum olarak ortaya çıkabilir.  

SİYASİ TARTIŞMA İLE HUKUKİ GERÇEK FARKLI

Türkiye’de daha önce de birçok siyasi tarafından dile getirilen ancak bu kez TBMM’de önerilen taslak, özellikle sosyal medyada siyasi bir tartışma başlatmış olsa da, hukuki açıdan KKTC’nin resmi adını değiştirecek nitelikte bir sonuç doğurmuyor.

Başka bir ifadeyle, öneri TBMM’de kabul edilmiş olsaydı bile KKTC’nin resmi adı belgelerde, anayasal metinlerde ve iç hukukta “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” olarak kalmaya devam edecekti.

Çünkü egemen bir devletin anayasal adı, başka bir ülkenin parlamentosunda alınan kararla değil, kendi anayasal düzeni içerisinde değiştirilebiliyor.