Brent düştü, gözler pompada: Bakanlık hâlâ temkinli

Küresel petrol piyasalarında savaş kaynaklı yükseliş neredeyse tamamen silinirken, KKTC’de akaryakıt fiyatlarına ilişkin beklenti yeniden gündemin ilk sıralarına yerleşti.

İran-İsrail geriliminin ardından kısa süreliğine sert yükselen Brent petrol, ABD ile İran arasındaki tansiyonun düşmesiyle birlikte savaş öncesi seviyelerine geri döndü.

Hatta küresel gösterge niteliğindeki Brent petrolün varil fiyatı, dün itibarıyla Şubat ayı sonundaki seviyelerin de altına gerileyerek son ayların en düşük seviyelerine yaklaştı.

“BAKANIN AKLI LÜBNAN’DA KALDI”

Buna karşın Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu’nun yaptığı açıklamada, petrol fiyatlarındaki gerilemeden ziyade İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının devam ediyor olmasına vurgu yapması dikkat çekti.

Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu ise akaryakıt fiyatlarında artış yaşanmaması için son 120 gündür yoğun çaba gösterdiklerini söyledi.

Amcaoğlu, geçen hafta 10 kilogramlık tüp gaz fiyatının 815 TL’den 800 TL’ye indirildiğini anımsatarak, hükümetin enerji maliyetlerini kontrol altında tutmaya çalıştığını ifade etti.

Ancak Bakan’ın açıklamasında kullandığı gerekçe dikkat çekti.

Amcaoğlu, “Savaşın İran-Amerika ayağının bitmiş gibi görünmesine rağmen, İsrail’in Lübnan saldırıları devam ediyor ve bu da fiyatlara çok güvenilmemesine neden oluyor.” ifadelerini kullandı.

Petrol fiyatlarındaki gerileme aslında yeni başlamış değil.

Küresel Brent petrol fiyatı yalnızca Mayıs ayında yaklaşık yüzde 20 değer kaybederek, pandemi dönemi olan 2020’den bu yana en büyük aylık düşüşünü yaşamıştı.

Piyasalarda arz fazlası beklentilerinin güçlenmesi ve jeopolitik risklerin azalmasıyla başlayan geri çekilme, Haziran sonunda da devam etti.

BRENT ŞUBAT SONUNUN ALTINA GERİLEDİ

Son verilere göre;

ABD tipi WTI ham petrol 69 doların altında, Türkiye’nin fiyatlamasında esas alınan Brent petrol ise 72 doların altında işlem görüyor.

Böylece Brent petrol, Şubat ayı sonundan bu yana görülen en düşük seviyelere yaklaşmış oldu.

Analistler, Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışının normale dönmesi ve OPEC+ ülkelerinin üretimi artıracağı beklentisinin piyasalarda arz fazlası endişelerini artırdığını belirtiyor.

İNDİRİM BEKLENTİSİ GÜÇLENDİ

İran-İsrail gerilimi sırasında petrol fiyatlarının 120 dolar seviyelerine kadar yükselebileceği yönünde değerlendirmeler yapılırken, ABD ile İran arasındaki tansiyonun düşmesiyle birlikte savaş dönemindeki fiyat artışları büyük ölçüde geri verilmiş oldu.

Bu tablo, kamuoyunda “Küresel fiyatlar eski seviyesine döndüyse, bunun pompa fiyatlarına ne zaman yansıyacağı” sorusunu da beraberinde getirdi.

Petrol piyasalarında savaşın etkisinin büyük ölçüde ortadan kalktığı ve Brent petrolün savaş öncesi seviyelere döndüğü bir dönemde yapılan bu değerlendirme, kamuoyunda soru işaretlerine neden oldu.

“120 GÜNDÜR FİYATLARI KORUMAYA ÇALIŞIYORUZ”

Bakan Amcaoğlu, hükümetin özellikle akaryakıt fiyatlarının gıda enflasyonu üzerindeki etkisini dikkate aldığını belirterek şunları söyledi:

“Vatandaşımıza gıda enflasyonunu artırıcı etki yapmaması için tam 120 gündür ciddi çaba harcadık, mazot ve benzinde artış olmaması için elimizden geleni yaptık.”

KKTC’DEKİ FİYATLARI TÜRKİYE VE GÜNEY KIBRIS İLE KARŞILAŞTIRDI

Bakan Amcaoğlu, halen KKTC’de;

Mazotun litresinin 60 TL,

95 oktan benzinin 61,12 TL,

98 oktan benzinin ise 62,12 TL olduğunu hatırlattı.

Aynı ürünlerin Türkiye ve Güney Kıbrıs’ta litre başına 5 ila 8 TL daha pahalı satıldığını belirten Amcaoğlu, KKTC’deki fiyat seviyesinin bölge ülkelerine göre daha düşük olduğunu savundu.

PETROL TEK BAŞINA BELİRLEYİCİ DEĞİL

Uzmanlar ise pompa fiyatlarının yalnızca Brent petrol fiyatına göre oluşmadığını hatırlatıyor.

Akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde; ham petrol fiyatı, döviz kuru, navlun maliyetleri, rafineri marjları, arz-talep dengesi gibi birçok unsur birlikte etkili oluyor.

Bununla birlikte küresel petrol fiyatlarındaki belirgin gerilemenin devam etmesi halinde, bu düşüşün iç piyasadaki fiyatlara nasıl ve ne zaman yansıyacağı önümüzdeki günlerde yakından izlenecek.

TÜRKİYE'DE DE BEKLENTİLER AYNI

Öte yandan akaryakıt fiyatlarının küresel petrol hareketlerine ne ölçüde ve hangi hızla yansıdığı tartışması yalnızca KKTC’nin değil, Türkiye’nin de gündeminde yer alıyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde de son dönemde muhalefet milletvekilleri, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen indirimin pompaya aynı hızda yansımadığı gerekçesiyle soru önergeleri verdi.

Küresel petrol fiyatlarındaki düşüşün tüketiciye gecikmeli veya sınırlı şekilde yansıdığı yönündeki eleştiriler, iki ülkede de benzer tartışmaların yaşandığını ortaya koyuyor.