Temsiliyet ve Kıbrıslı Türkler

Sosyal medyada faal olan “Young Turkish Cypriots – Genç Kıbrıslı Türkler” grubunun geçenlerde gördüğüm bir paylaşımı şöyle:

“The Republic of Cyprus does not represent Turkish Cypriots – And it hasn’t for over 60 years - Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıslı Türkleri temsil etmez ve 60 yılı aşkın bir süreden beri etmedi”.

Temsil, temsiliyet kelimesinin çok çeşitli açıklamaları vardır. Bu açıklamalarla ilgili yığınlarca literatür, kitap bulunur. Yukarıda bahsedilen tür elbette politik temsiliyettir. Politik temsiliyetin en basit ve etkili açıklaması Amerikan siyaset bilimcisi Hannah Fenichel Pitkin (1967) tarafından yapılmıştı. Ona göre temsiliyet “yeniden sunmak” demektir. İngilizce represent kelimesinin direkt çevirisi. Bu açıklamanın anlamı şöyle:

Politik temsiliyet vatandaşın seslerini, görüşlerini ve bakış açılarını kamu politikası oluşturma sürecinde “var” kılma etkinliğidir. Bu son derece basit tanım sonradan yeterli bulunmamış ve diğer bilimciler tarafından genişletilmiştir. Political Representation (Stanford Encyclopedia of Philosophy)

Araştırma yaparken bir sitede rastladığım açıklama yararlı olacaktır:

Siyasi temsiliyet, çeşitli şekillerde gerçekleşebilir:

Vekalet Esasına Dayalı Temsiliyet: Seçmenlerin, kendilerini temsil etmeleri için seçtikleri kişilere yetki vermesi. Bu kişiler, seçmenlerin çıkarlarını savunmakla yükümlüdürler.

Ayna Temsiliyet (Descriptive Representation): Temsilcilerin, temsil ettikleri grubun demografik özelliklerini (cinsiyet, ırk, etnik köken vb.) yansıtması.

Esaslı Temsiliyet (Substantive Representation): Temsilcilerin, temsil ettikleri grubun çıkarlarını ve taleplerini savunması.

temsiliyet anlamı, temsiliyet nedir | Ne Demek

Yukarıdaki açıklamalar ışığında Genç Kıbrıslı Türkler Facebook grubunun ileri sürdüğü görüşün doğru olmadığı nasıl savunulabilir? Örneğin, Kıbrıs Cumhuriyeti eğitim veya sağlık politikası oluşturma sürecinde Kıbrıslı Türklerin görüşlerini temsil eder mi? Bölünmüş adamızın kuzey bölgesinde (KKTC’de) yaşayan, ayrı meclisi, yasaları, sosyal, ekonomik, politik sistemi olan Kıbrıslı Türkler Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından nasıl temsil edilebilir? Bunun imkanı var mı?

Genç Kıbrıslı Türkler Facebook grubunun yukarıdaki paylaşımında yanlış olan “Kıbrıslı Türkler” kelimelerinin açılmamasıdır. Kıbrıs’ın kuzeyinde, KKTC’de yaşayan Kıbrıslı Türkler deselerdi bana göre sorun olmazdı. Başkalarına göre belki sorun olur. Çünkü Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler o bölgenin yasaları altında yaşadıklarından KC tarafından temsil edilirler.

Genç Kıbrıslı Türkler grubu sağ çizgide olan bir gruptur. Görüşlerini paylaşmam. Aralarında eğitimli gençler var. Tutarlı bir şekilde, araştırmaları ışığında görüşlerini paylaşmaya çalışıyorlar. Bu görüşleri benimsemeyebiliriz. Ama ifade özgürlüklerine saygı duymalıyız. Kişisel olarak ben bu gençleri sol olduğunu savunan, ama ırkçı, cinsiyetçi, homofobik yaklaşımlar sergileyen tutarsız “solculara” her zaman tercih ederim.

Grubun paylaşımı altında bir hayli küfür içeren yorumlar var ne yazık ki. Bazıları Kıbrıslı Türklerin birçoklarının Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu olduğunu belirtiyor. “Pasaportları olduğuna göre temsiliyetleri de var” demeye getiriyorlar açıkcası. Çok saçma bir görüş. Yıllarca seyahat özgürlükleri kısıtlanmış toplum fertleri için KC pasaportu yararlı olacaksa niye bu pasaporttan yararlanmasınlar?  “Kıbrıslılık” kavramı sadece ideal olmaktan öteye geçemeyen bir kavramdır. Gerçekleşmesine izin verilmeyen bir kavram. KC Pasaportu sahibi olmak bunun için yeterli değil. Aidiyet gerekir bunun için.

Birleşik Kıbrıs’ı ben de savunurum. Ölene kadar da savunmaya devam edeceğim.    Ama giderek birçokları gibi bunun artık bir rüya, bir hayal olduğunu görüyorum. Her iki taraf da (ama 20 yılı aşkın bir zamandır daha çok Kıbrıslı Rumlar) barış süreci yolunda engel yaratacaklarsa)… AB temsilcileri barikatlara gidip Kıbrıslı Türklere deliklerden bakmakla yetineceklerse.

Benim nesil, belki de çocuklarımız Birleşik Kıbrıs hayalimizin gerçekleşmesine şahit olamayacak. Belki torunlarımız, onların çocukları bunu yaşar.