Ercan'da ucuz biletler için rekabet vurgusu: Maliyetlerin düşmesi, fiyatların da düşeceği anlamına gelmez

Ercan Havalimanı'nda uçak bileti fiyatlarının nasıl düşürülebileceğine ilişkin tartışmalar yeniden gündemde.

Son günlerde peş peşe yapılan açıklamalarda, bilet fiyatlarının düşürülmesi için iki farklı yaklaşım öne çıkıyor. Bir yanda Türkiye'nin alacağı kararla Ercan uçuşlarının iç hat benzeri bir mali rejime dahil edilmesi önerilirken, diğer yanda uzmanlar ve eski yöneticiler, kalıcı çözümün havayolu şirketleri arasındaki rekabetin artırılmasından geçtiğini savunuyor.

TÜM TARAFLAR UÇAK BİLETLERİNİN PAHALI OLDUĞU KONUSUNDA HEMFİKİR: PEKİ ERCAN'DA BİLETLER NEDEN PAHALI?

Ercan Havalimanı'nda yüksek uçak bileti fiyatlarının temel nedenlerinden biri, hatta rekabetin sınırlı olması olarak gösteriliyor.

Eski Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Tolga Atakan, bugün Nazar Erişkin'in hazırlayıp sunduğu "Güne Dair" programında yaptığı değerlendirmede Ercan hattında üçüncü bir havayolu şirketinin bulunmamasının şirketlerin fiyat politikalarında daha serbest hareket edebilmesine olanak sağladığını belirtti. Yurt dışındaki birçok destinasyonda fiyatların çok sayıda havayolu şirketi arasındaki rekabet sayesinde düştüğünü ifade eden Atakan, Ercan'ın ise havayolu şirketleri açısından kârlı bir destinasyon olduğunu söyledi.

Yine bugün Haber Kıbrıs'ta Hüseyin Ekmekçi'ye konuşan Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı da benzer değerlendirmelerde bulunarak, Türk Hava Yolları, Pegasus ve AJet gibi şirketler için Ercan'ın en kârlı destinasyonlardan biri olduğunu ifade etti.

ÇÖZÜM MODELLERİ NELER?

Tartışmalarda öne çıkan ilk model, Ercan uçuşlarının Türkiye tarafından iç hat benzeri bir vergilendirme sistemine dahil edilmesi.

Atakan, bunun teknik olarak mümkün olabilmesi için Türkiye'nin karar alması gerektiğini ancak Türkiye'den Ercan'a uçuş yapılan havalimanlarının büyük bölümünün özel işletmeciler tarafından işletildiğini ve bu işletmelerin devletle yaptıkları anlaşmalar gereği çeşitli garantilere sahip olduğunu belirtti. Bu nedenle oluşacak hizmet bedeli farkının birileri tarafından karşılanması gerektiğini, bunun ise ciddi bir maliyet yaratacağını ifade etti.

Arıklı da Türkiye'de iç hat uçuşlarında uygulanan tavan fiyat sisteminin benzerinin Ercan'da uygulanabilmesi için çalışma yürüttüklerini söyledi. Ercan'ın gerekli kriterleri karşılaması halinde Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün fiyat denetimi kapsamına alınabileceğini ifade eden Arıklı, ancak bu konuda bugüne kadar yapılan girişimlerden sonuç alınamadığını dile getirdi.

Türk Hava Yolları, Pegasus ve AJet ile yapılan görüşmelerde şirketlerin düşük fiyat uygulamasına sıcak bakmadığını belirten Arıklı, serbest piyasa koşullarında hükümetin şirketlere yaptırım uygulama imkânının bulunmadığını söyledi.

MALİYETLER DÜŞERSE BİLETLER DE DÜŞER Mİ?

Öte yandan Canan Onurer'in Kıbrıs Postası TV'de hazırlayıp sunduğu "Sabahın Haberleri" programına konuk olan Hava Emniyeti Soruşturmacısı Birdal Cihangir ise maliyetlerin azaltılmasının tek başına bilet fiyatlarını düşüreceği görüşüne katılmadığını ifade etti. Cihangir, Türkiye'nin tercih etmesi halinde Ercan Havalimanı'na özel bir statü tanınarak iç hat benzeri vergilendirme uygulanabileceğini, Batum modelinde de benzer bir sistem bulunduğunu söyledi. Ancak mevcut sınır ve gümrük düzenlemeleri nedeniyle Ercan'ın hukuken iç hat terminali olarak kullanılmasının mümkün olmadığını belirtti.

Havacılıkta bilet fiyatlarını belirleyen tek unsurun maliyetler olmadığını vurgulayan Cihangir, arz-talep dengesinin fiyat oluşumunda belirleyici olduğunu ifade etti. Uçuşların neredeyse tam dolulukla gerçekleştirildiğini belirten Cihangir, maliyetlerde yaşanacak bir azalmanın fiyatlara yansımak yerine şirketlerin kârlılığını artırabileceğini söyledi.

UZMANLAR REKABETE İŞARET EDİYOR

Cihangir, bilet fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun daha fazla havayolu şirketinin pazara girmesi olduğunu belirterek, daha fazla sefer ve daha fazla rekabetin fiyatları aşağı çekeceğini söyledi. Benzer şekilde Atakan da uluslararası örneklerde fiyatların rekabet sayesinde düştüğüne dikkat çekti.

Böylece Ercan'da yüksek uçak bileti fiyatlarına ilişkin tartışmalarda iki yaklaşım öne çıkıyor. Birincisi, Türkiye'nin kararıyla iç hat benzeri vergilendirme ve tavan fiyat uygulaması; ikincisi ise uzmanların uzun vadeli ve kalıcı çözüm olarak işaret ettiği rekabetin artırılması.