İnşaat ruhsatlarında yeni dönem: Süre, yenileme, harç sistemi baştan yazılıyor

Fasıl 96 Yollar ve Binalar Düzenleme Yasası’nda yapılmak istenen değişiklikle, yıllardır tartışma konusu olan inşaat ruhsatı uygulamaları yeniden düzenleniyor.

Yeni yasa tasarısı, özellikle ruhsat süresi, yenileme koşulları ve harç sistemine net ve standart kurallar getiriyor.

RUHSAT SÜRESİ NET: 1 YIL

Tasarı gerekçesinde; Ruhsat uygulamalarında yıllardır süren farklı yorumlar ile Kurumlar arası uygulama farklılıkları ortadan kaldırılmak isteniyor. Hedef yeknesak (tek tip) bir sistem kurmak…

Yeni düzenlemeye göre, İnşaat ruhsatlarının süresi 1 yıl olacak. Bu süre içinde inşaat tamamlanmazsa süre dolmadan önce yenileme başvurusu yapılması gerekecek.

YENİLEME SİSTEMİ: SINIRSIZ AMA ÜCRETLİ

Tasarı, dikkat çeken bir esneklik de getiriyor.

Ruhsat yenileme hakkı inşaat tamamlanana kadar devam edecek. Yani süre doldukça yenileme yapılabilecek ancak her yenileme ücrete tabi olacak. Yeni sistemde harçlar başvuru zamanına göre değişiyor:

ZAMANINDA YENİLEME

Güncel birim fiyatlar üzerinden hesaplanan harcın %2’si ödenecek.

GECİKMELİ YENİLEME

Başvuru geç yapılırsa her geciken yıl için %2.5 harç uygulanacak. Bu düzenleme ile zamanında başvuru teşvik ediliyor. Gecikme ise maliyetle cezalandırılıyor.

YENİ TANIMLAR GELDİ

Tasarıyla birlikte iki kritik kavram yasaya giriyor:

Ruhsatı yenilenebilir inşaat: Daha önce ruhsat almış ancak tamamlanmamış yapılar

Ruhsatsız inşaat: Hiç ruhsat alınmadan yapılan tüm yapı faaliyetleri

Bu tanımlar, uygulamadaki yorum farklılıklarını ortadan kaldırmayı hedefliyor.

ESKİ RUHSATLARA ÖZEL DÜZENLEME

Yasa öncesi alınmış ruhsatlar için ayrı bir sistem getiriliyor.

• Süresi dolmuş ruhsatlar için; Her yıl için ilk ruhsat bedelinin %2’si kadar harç alınacak.
• Ekstra başka bir harç talep edilmeyecek; Ayrıca önemli bir detay: Ruhsat yenilenmedi diye cezai işlem uygulanmayacak.

YAPTIRIMLARDA YUMUŞAMA

Tasarıya göre yasa yürürlüğe girmeden önce ruhsat yenilenmemiş inşaatlar için mevcut cezai hükümler uygulanmayacak.  Bu da fiilen bir tür “af” veya geçiş kolaylığı anlamına geliyor.

Yasanın uygulanması İçişleri Bakanlığı sorumluluğunda olacak.

NE DEĞİŞTİ? ESKİ DURUM

• Uygulamada farklılıklar
• Belirsiz yorumlar
• Net olmayan yenileme sistemi

YENİ DÜZENLEME

• 1 yıllık net ruhsat süresi
• Süresiz yenileme hakkı
• Kademeli harç sistemi
• Eski ruhsatlara özel geçiş modeli

Yasa tasarısı ile sistemi standartlaştırıyor; Devlete düzenli harç geliri yaratıyor; Ruhsatsız / gecikmiş yapıların sisteme dâhil edilmesini kolaylaştırıyor.

TARTIŞMA YARATABİLECEK NOKTALAR

Söz konusu tasarıda tartışma yaratabilecek noktalar da var.

Tasarı hakkında süresiz yenileme hakkının, kaçak yapılaşmayı dolaylı teşvik edip etmeyeceği, gecikmeli başvurulara getirilen sistemin fiili af olup olmadığı, harç oranlarının sektörde maliyetleri artırıp artırmayacağı konuları da söz konusu tasarının tartışma yaratabilecek diğer noktaları…