Guterres’in şapkadan tavşan çıkmadı…

En nihayet üçlü zirve gerçekleşti ve sona erdi. Ne yazık ki Guterres’in şapkasından bu sefer tavşan çıkmadı. Solcusu da sağcısı da bu görüşmelere ve bu zirveye bir umut bağlamamıştı ama kendi kendime “yahu bu adam koskoca Genel Sekreter boşu boşuna çıkıp gelmez” demiştim. Çıktı ve geldi. Yani oturduğu yerden de New York'tan da böyle bir toplantı yapılabilirdi; biraz espri yapacağım ama hatta görüntülü tele konferans da yapsa olurdu.

Tabii gözden kaçmayacak detayları da var bu ziyaretin. Guterress, Kıbrıs Türk tarafına daha yakın durdu bu bayağı belli oldu. Bundan mıdır nedir bilemeyiz ama Rum Lider Nikos’un elleri cebinde Guterres ile konuşması, toplantıya sekiz dakika geç gelmesi ve Genel Sekreteri kapıda bekletmesi son derece manidardır. Rum lider diplomatik teamüller açısından büyük saygısızlık yapmıştır bunu da söylemek lazım.

Guterres, Rum liderle yaptığından daha uzun Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü. Türk tarafının sonuç odaklı 5+1 zirve önerisine destek verdi. Bu nedenle Cumhurbaşkanı Erhürman daha umutluyum dedi. Rum Lider ise Crans Montana’daki kazanımlardan yola çıkalım öyle başlayalım sıfırdan başlamayalım dedi.

Mesele aslında basittir. Basittir çünkü sorunlar basittir. Daha önce de çok yazdık çizdik yine tekrara düşecek olsak dahi yazmakta fayda var. Rum Yönetiminin duruşu belli; “Sıfır asker sıfır garanti”. Hoppala dakika bir gol bir. Türk tarafı böyle bir şeyi hayatta Kabul etmez. Zirve başlamadan çöktü mü evet çöktü.

Toprak tavizi; hadi bir yere kadar anlayalım vakti zamanında çizilmiş haritanın dışına çıkıldığı ve daha çok toprak alındığı doğru. %5-6. Hadi diyelim bunu vermeye razı olduk. Peki siyasi eşitlik ve güç paylaşımını ne yapacağız. Rum Yönetimi Devletin yönetimin bizimle paylaşmaya hazır mı? Alın size ikinci çöküş nedeni zirvenin.

Gelelim askerin gitmesine. Türk ordusu yanılmıyorsam ki Wikipedia bilgisidir 40 asker bulunduruyor adada. E peki Güney Kıbrıs’taki Yunan askeri, sürekli silahlanan Rum Muhafız ordusu ve ABD, Fransa-İsrail gibi ülkelere verilen üsler ve silah ittifak anlaşmaları ne olacak. Yani asker diyelim ki aldı silahını ve gitti. Tüm Rum ordusu silah bırakacak mı ya da adada bulunan Yunan askerleri ne olacak.

Anlıyor musunuz?

Bir başka deyişle umutvari bir yazı kaleme almak istiyorum ama bu işin başlamadan bitmesi için ortada çok sebep olduğunu görüyorum. Tabii Güney Kıbrıs’ta üsleri bulunan Amerika Rumlara baskı yapar ve Kıbrıs sorununu çözülebilir hale getirirse çözüm inanın ki yarın sabah referandumsuz bile gerçekleşir. Bu olur mu peki? Son derece zor bir soru. Neden zor çünkü birçok devletin ki başında Amerika geliyor Kıbrıs topraklarında bulunma isteği olduğunu biliyoruz.

Yani anlayacağınız Kıbrıs meselesinin çözümü öyle sandığınız kadar kolay değil. Çözülebilecek ve çözülmesi son derece kolay olan bu sorun Rumların tek taraflı hegemonyaları yüzünden çözümsüzlüğe mahkum bir meseledir. Çünkü Kıbrıs sorununu çözümsüz kılan Rum Yönetiminin pozisyonudur.

Sonuç olarak 5+1 zirve olacak. Bunun ne zaman olacağı bilinmiyor ama çok sürmez gerçekleşir. Tabii Genel Sekreterin de ifade ettiği gibi sonuçsuz kalacak bir 5+1 zirve istemiyorum demesi Genel Sekreterin aslında Rum tarafına en derin mesajlarından biridir. Evet bu ziyarette Genel Sekreter, Ankara’nın da Guterres ile kurduğu yakın ilişkilerden ötürü olsa gerek Türk tarafına daha yakındı. Ve ille ki görev süresi dolduğunda Kıbrıs için de bir rapor yazacaktır.

Kim bilir belki 5+1 zirveden yeni bir müzakere masası kurulur ve çözeriz şu sorunu.

*********************

Günün Sözü

"İnsanları iyi ya da kötü diye ayırmak abes. İnsanlar cazibeli ya da sıkıcıdır."

Oscar Wilde