Guterres’in Suriye ve Kıbrıs’taki hedefi!

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in 27-29 Temmuz tarihlerinde Kıbrıs’a gerçekleştireceği ziyaret kamuoyu nezdinde sanırım önümüzdeki hafta en çok konuşulacak konuların başında geliyor…

Guterres’in Kıbrıs’a yapacağı ziyaret ve görüşmeler Ortadoğu’ya yapacağı ziyaretin de bir parçası niteliğinde… 

Geçtiğimiz gün Guterres yaptığı açıklamada Ortadoğu’daki çatışmaların kontrolden çıktığına ve çatışma çemberinin genişlediğine dikkat çekmişti… Bu bakımdan her ne kadar bizler için Kıbrıs’a yapacağı ziyaret dikkat çekse de, özellikle Suriye’ye yapacağı ziyaret dünya ve bölge kamuoyunda daha fazla dikkat çeker nitelikte….. 

Guterres’in Suriye’de Devlet Başkanı Ahmed Şara ve Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile görüşmesinin yanı sıra Birleşmiş Milletler gözlem Gücünü de(UNDOF-United Nations Disengagement Observer Force) ziyaret etmesi bekleniyor. Suriye hükümetinin daveti üzerine gerçekleşecek olan ziyarette özellikle son 2 yıldır Suriye’ye yönelik artan İsrail saldırıları, Suriye’nin yeniden yapılanması ve Golan Tepelerinin gündeme gelmesi bekleniyor!

Aralık 2026 sonunda görev süresi bitecek olan Guterres’in Suriye ve bölgeye ilişkin yeniden yapılanma sürecini özellikle sivil toplum üzerinden hızlandırma çabalarının olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır… Guterres’in ve ekibinin İran-ABD çatışmasının yanı sıra bizim kamuoyunda çok da dikkat çekmese İsrail’in Lübnan’a ve Suriye’ye yönelik artan saldırıları dikkate alarak bu bölgesel ziyareti gerçekleştirdiğini söylemek yanlış olmayacaktır.

Guterres’in Kıbrıs ziyaretinin içeriğinde  her iki toplum lideriyle ayrı ayrı görüşmesinin yanı sıra liderleri bir araya getirmekle birlikte, sivil toplum örgütleriyle de görüşmeler yer alıyor… Holguin'in sivil toplumlar üzerinden sürece etki etme stratejisinin bu ziyaret esnasında da  önemsendiğini söylemek mümkündür...

Guterres’in Barış Gücü operasyonlarından sorumlu yardımcısı Jean Pierre Lacroix Perşembe günü yaptığı açıklamda adanın genelinde BM misyonunun amacının  gerilimi azaltmak olduğunu vurgularken, Pile ile ilgili sorulan bir soru üzerine de özel sürtüşme konularına değinmek yerine BM misyonunun (UNFICYP) Kıbrıs’taki genel misyonunun gerilimi azaltmak olduğunu ve düşmanlıklara geri dönülmemesi ifade etti. Lacroix, Guterres’in Kıbrıs ziyaretinin María Ángela Holguín’in çabalarının yoğulaştığı bir dönemde olduğuna da dikkat çekti… 

BM diplomatik kaynaklarına göre Guterres’in ziyaretinden somut sonuçların elde edilmesi halinde 5’li zirvenin gerçekleşebileceği ifade ediliyor. Bu çerçeveden bakıldığında özellikle müzakere metodolojisi üzerinde tarafların hem fikir olması gerekmektedir. Buna ek olara müzakerelerin çerçevesine-sınırlılığına  ilişkin de tarafların mutabakata varması elzem… Bu bakımdan Guterres’in ziyareti bir müzakere sürecinin başlaması anlamından çok müzakereye nasıl başlayabilirizin ve güven yaratıcı önlemlerin bir ön çalışması olarak değerlendirilmelidir. Bence Guterres’in hedefi de bu zaten !

Eldeki verilere bakıldığında tarafların farklı söylem ve metodolojilere yöneldiğini gözlemlemek mümkündür. Bu noktada şunu da belirtmekte yarar vardır ki ‘’taraflar’’ olarak tanımlarken bunu sadece Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Elen Toplumlarıyla sınırlı tutmuyorum, konuya ilişkin garantör olarak taraf olan devletleri de dahil ediyorum…

Gerçekleşecek olan ziyaretin öncesinde gerek KKTC Cumhurbaşkanı, gerekse Kıbrıs Türk siyasi parti başkanlarının Türkiye’deki yetkililerle istişare niteliğinde geçmişte olduğu gibi üst düzey toplantıların gerçekleşmediğini de anımsatmadan geçemeyeceğim! Bunu niye anımsatıyorum,?Ortada bir müzakere sürecinin olmadığını, bunun yerine müzakereye nasıl başlanabilir üzerine BM Genel Sekreteri’nin taraflarla görüşeceğini ve onları bir araya getireceğini daha iyi anlatabilmek adına anımsatıyorum….

Farklı düşüncelerin mevcudiyeti olsa da diyaloğun her zaman iyi olduğuna inanmışımdır… Bu bakımdan ilgili ziyareti farklı düşüncelerin konuşulacağı ve gerilim yerine diyalog ortamının var olması anlamında her şeye rağmen olumlu buluyorum…