ABD’de demokratların dış politika yönelimi!

ABD’de Demokratların seçim zaferi sonrası Trump’ın hareket alanının kıstılanacağından dolayı mutlu olan kesimler çoğunlukta, Trump’ın sınırlandırılması ABD’deki temel hak ve özgürlükler bağlamında önemli bir gelişme… Ancak, dış politikada büyük beklentiler içerisine girmek ne kadar doğru?

Trump, merkantilist bir ekonomi politiği, yani klasik liberalizmi dış politikada hayata geçirmeye çalışırken, askeri gücü maksimize eden bir yaklaşımı zirveye taşımıştır... Trump, savaşları bitireceğini söyleyerek iktidara gelirken, çatışma alanlarını genişletmiş ve Ortadoğu’daki ABD askeri üslerinin İran tarafından vurulmasıyla ABD’nin prestij kayıbına uğramasına neden olmuştur…

ABD’deki Demokratların günümüzde dış politikaya bakışlarında neo-liberal bir ekonomi politiği benimsediklerini, buna ek olarak ‘’yeni müdahacelik’’ kavramını ön plana çıkararak, ABD’nin dünyanın çeşitli ‘’çatışma’’ ve ‘’zenginlik’’ bölgelerine müdahale etmesini benimsediklerini söyleyebiliriz. Yakın geçmişte izlenen politikalara bakarak bu kanıya varabiliyoruz...

Günümüzde de Demokrat Parti’nin çok da farklı bir çizgide olmadığını söyleyebiliriz, Bu bağlamda yumuşak güçle birlikte askeri gücün birleşmesi söz konusu...

Demokratların dış politikasını yönlendirenlerin uluslararası ilişkilere ve ilgili örneklere bakış açılarına bakarak daha iyi bir değerlendirme yapabiliriz.

Demokratlar arasında Jeanne Shaheen dış politika belirleme konusunda ön plana çıkan isimlerin başında geliyor. Geçmişte New Hamsphire valililiği görevinde bulunan ve sosyal devlet anlayışını bölgesel bağlamda başarılı şekilde uygulayan Shaeen’in dış politikada neo-liberal ve yeni işlevselcilik düzleminde bir dış politikayı benimsediğini söyleyebiliriz. Rusya-Ukrayna Savaşında keskin şekilde Ukrayna’ya ve AB ülkelerine destek veren Shaheen’in Rusya ile bir uzlaşıdan bahsetmediğini de söylemek mümkün. Shaeen uluslararası enerji politikalarıyla özel olarak ilgilenirken, eşi Willam Shaheen’in Lübnan kökenli bir Maronit olması nedeniyle de Ortadoğu’ya ayrıca önem vermektedir. Öyle ki, Irak’ın işgaline büyük bir destek veren Shaheen, ABD askerlerinin Afganistan’dan geri çekilmesine de karşı duruş sergilemiştir.

Chris Murphy, Demokratların dış ilişkiler komitesindeki en ilgi çekici karakterlerden birisi, iç siyasette ve ekonomik konularda tamamıyla işçi sınıfına dayanılmasını savunan ve sol populizmi zirveye taşıyan siyasal bir kişilik olarak ön plana çıkıyor. Murphy dış kaynak kullanımına karşı çıkarak neo-liberalizme de karşı eleştirel duruş sergiliyor.

Dış politika konularında Shaheen’den pek farklı bir politikayı takip etmeyen Murphy, Polonya kökenlilikten olsa gerek, eski Doğu Bloku coğrafyasına ayrıca önem veriyor.  Murphy çeşitli uluslararası diplomasi formlarında yaptığı konuşmalarda Rusya’nın ABD karşısında önemli bir tehdit olduğunu vurgularken, NATO’nun rolüne önem vermekte ve Rusya’nın emperyalist doğasının değişmedikçe gerilimin ve tehdit algılarının devam edeceğini vurgulamaktadır.  Murphy’nin bu tür yaklaşımları köklerle ilgili bilinç altına yönelik olarak yorumlanabilir.

Murphy Ortadoğu’da özellikle Suudi Arabistan karşıtı görüşlerle de dikkat çekmektedir. Murphy Suudi Arabistan’ın Yemen politikasını eleştirirken, İŞİD ve diğer terör örgütleriyle ilgili bağlantıların altını çizmektedir.

Chris Van Hollen de Demokratların en dikkat çekici dış politika yapıcılarından, vakti zamanında babası da ABD diplomasisinin önde gelen kişilerindendi, öyle ki Hollen babasının görev yerlerinden bir tanesi olan Pakistan’ın Karaçi kentinde dünyaya gelmiştir. Murphy ve Shaheen’in aksine İsrail konusunda Hollen çok farklı bir bakış açısına sahiptir. Netanyahu yönetiminin Filistinlilere karşı Gazze’de etnik temizlik yaptığını açıkça dillendiren Hollen, aynı zamanda Batı Şeriya’nın İsrail’e katılmasına karşı duran ve iki devletliliğin altını çizen bir yaklaşıma sahip. Hollen ayrıca El Salvador gibi Latin Amerika ülkelerine ilişkin de özel çalışmalar yapmakla bilinmektedir. Gregory Meeks de Hollen gibi Netanyahu karşıtlığıyla bilinen deneyimli politikacılardan ve İsrail’in izlediği politikaları onaylamayan dış politika komitesi üyesi olarak dikkat çekiyor, ancak siyasi yaşamının sonuna gelmiş-olgun siyasetçi Meeks’in de Hollen gibi karar alma süreçlerinde ne kadar etkin oldukları tartışılır...

Ami Bera, Demokratların son dönemde en çok dikkat çekici temsilcilerinden, dış politika konularına oldukça önem veren Hint kökenli Bera, İsrail-Filistin çatışmasında dengeli ve barışçıl bir yaklaşımı sergilerken, Netanyahu’nun 2024’teki ABD Kongresine hitabını boykot etmiştir. Bera, Pakistan’ın terör örgütlerine verdiği desteğe ilişkin sürekli eleştirel yorumlar yaparken, Modi’nin Hindistanı ile de yakın ilişkileri savunmaktadır. 2015 yılında Irak ve Suriye’den gelen mültecilerin yeniden ABD’de yerleşmesine karşı çıkarılan yasaya destek veren Bera’nın yaklaşımı dikkat çekmiştir.

Demokratların lideri Ken Martin de ara seçimlerde, İran savaşının bir an önce bitirileceğini söylemekle birlikte, İran’daki muhaliflerle dayanışmaya devam edeceklerini ifade ederken, yumuşak güç kullanımına ve müdahaleye devam edileceğinin sinyalini vermiştir. Ken Martin, buna ek olarak otoriterliğe karşı uluslararası alanda mücadeleye devam edeceklerinin altını çizerken, ekonomi ve ticari konularda kota ve tarifleri revize edeceklerine vurgu yapmıştır.

ABD’de demokratların dış politika kurmaylarının bakış açılarını elimden geldiğince sizlere özetlemeye çalıştım.

Herkese iyi bir hafta sonu diliyorum...