Aynı hatayı tekrar etmek

İnsan çoğu zaman aynı acıyı farklı şekillerde yaşadığını fark etmez. İlişkiler değişir, ortamlar değişir, insanlar değişir ama sonuç değişmez. Aynı hayal kırıklığı, aynı kırgınlık, aynı pişmanlık… Bu durum tesadüf değildir. İnsan, çözmediği her duyguyu tekrar yaşamak zorunda kalır.

Bunun temelinde farkındalık eksikliği yatar. İnsan, yaşadığı olayın nedenini dış dünyada arar. Suçu karşısındakine, şartlara ya da zamana yükler. Oysa tekrar eden şey olayın kendisi değil, insanın verdiği tepkidir. Tepki değişmediği sürece, sonuç da değişmez.

Bir diğer sebep ise alışkanlıklardır. İnsan, tanıdığı davranışları tekrar etmeye eğilimlidir. Bu davranışlar ona zarar verse bile, tanıdık olduğu için güvenli gelir. Bilinmeyen bir davranış biçimi ise riskli görünür. Bu yüzden insan, yeni bir yol denemek yerine eski hatalara geri döner.

Duygusal bağımlılıklar da bu döngüyü güçlendirir. İnsan bazen acıya bile bağlanır. Çünkü o acı, ona tanıdık bir kimlik sunar. “Hep böyle oluyor” düşüncesi, zamanla bir inanca dönüşür. Bu inanç ise insanın davranışlarını yönlendirir.

Geçmişle yüzleşmemek de önemli bir etkendir. İnsan, yaşadığı bir olayı tam anlamadan, onun duygusunu sindirmeden ilerlediğinde, o deneyim tamamlanmaz. Tamamlanmayan her deneyim, farklı bir şekilde tekrar karşısına çıkar. Çünkü insan, öğrenmediği dersi yeniden yaşamak zorunda kalır.

Bu döngüyü kırmanın yolu, sorumluluk almaktan geçer. İnsan, yaşadığı her olayda kendi payını görebildiğinde, değişim başlar. Bu, kendini suçlamak değil; kendini anlamaktır. Çünkü insan ancak anladığı şeyi dönüştürebilir.

Sonuç olarak insan aynı hataları tekrar eder çünkü aynı şekilde düşünmeye ve hissetmeye devam eder. Düşünce değişmeden davranış değişmez, davranış değişmeden sonuç değişmez. İnsan bu zinciri fark ettiğinde, artık aynı döngünün içinde kalmak zorunda değildir. Her farkındalık, yeni bir ihtimalin kapısını aralar.